{"id":184,"date":"2008-07-31T14:23:00","date_gmt":"2008-07-31T09:23:00","guid":{"rendered":"http:\/\/iepf-ngo.org\/az\/bir-anin-dehseti\/"},"modified":"2008-07-31T14:23:00","modified_gmt":"2008-07-31T09:23:00","slug":"bir-anin-dehseti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iepf-ngo.org\/az\/bir-anin-dehseti\/","title":{"rendered":"Bir an\u0131n d\u0259h\u015f\u0259ti"},"content":{"rendered":"<p><strong>M\u00fc\u0259llif: \u018fyyub M\u0259mm\u0259dov, &#8220;525-ci q\u0259zet&#8221;, 19 iyun 2008<\/strong><br \/>\nB\u00f6y\u00fck B\u0259hm\u0259nli k\u0259ndi F\u00fczuli rayonunun \u0259n b\u00f6y\u00fck ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rind\u0259n &#8211; k\u0259ndl\u0259rind\u0259n biridir. F\u00fczuli \u015f\u0259h\u0259rind\u0259n 48 km. C\u0259nubi-\u015f\u0259rqd\u0259 yerl\u0259\u015fir. \u018fhalisinin say\u0131 6852 n\u0259f\u0259rdir. \u018fhali \u0259sas\u0259n k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 il\u0259 m\u0259\u015f\u011fuldur.<br \/>\nBu k\u0259ndin tarixi \u00e7ox q\u0259dimdir &#8211; bizim eradan \u0259vv\u0259lki iki min illiy\u0259 gedib \u00e7\u0131x\u0131r. Bunu s\u00fcbut ed\u0259n bir s\u0131ra tarixi abid\u0259l\u0259r var. Arxeoloq v\u0259 tarix\u00e7i R\u0259\u015fid G\u00f6y\u00fc\u015fov burada axtar\u0131\u015flar apar\u0131b, k\u0259ndin ke\u00e7mi\u015f yerini m\u00fc\u0259yy\u0259n edib. K\u0259ndin a\u015fa\u011f\u0131 hiss\u0259sind\u0259 &#8220;Q\u0131z\u0131l ba\u015f&#8221; adlanan bir yer var. Bu da onu g\u00f6st\u0259rir ki, q\u0131z\u0131lba\u015flar burada ya\u015fay\u0131blar. M\u0259rhum yaz\u0131\u00e7\u0131 F\u0259rman K\u0259rimzad\u0259nin &#8220;Xudaf\u0259rin k\u00f6rp\u00fcs\u00fc&#8221; roman\u0131nda bu yerl\u0259rin adlar\u0131 ticar\u0259t yolu kimi \u00e7\u0259kilir. K\u0259ndin adamlar\u0131 b\u00fct\u00fcn tarixi prosesl\u0259rd\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 f\u0259al i\u015ftirak edibl\u0259r.<br \/>\nQaraba\u011f d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259ri ba\u015flanandan bu g\u00fcn\u0259 kimi k\u0259nd cavanlar\u0131 birinci g\u00fcnd\u0259n d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259 at\u0131l\u0131blar, b\u00fct\u00fcn d\u00f6y\u00fc\u015f b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 qeyr\u0259tl\u0259 vuru\u015fublar.<br \/>\nB\u00f6y\u00fck B\u0259hm\u0259nli k\u0259ndi 2 ay d\u00fc\u015fm\u0259nin \u0259lind\u0259 olub, lakin k\u0259ndin qeyr\u0259tli o\u011fullar\u0131 v\u0259 Milli Ordunun \u0259sg\u0259rl\u0259ri qeyr\u0259tl\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259r\u0259k 6 yanvar 1994-c\u00fc ild\u0259 k\u0259ndi azad edibl\u0259r.<br \/>\nQaraba\u011f d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rind\u0259 B\u00f6y\u00fck B\u0259hm\u0259nli k\u0259ndind\u0259 29 h\u0259rb\u00e7i, 24 n\u0259f\u0259r m\u00fclki \u015f\u0259xs \u015f\u0259hid olub. 3 n\u0259f\u0259r m\u00fclki \u015f\u0259xs \u0259sir d\u00fc\u015f\u00fcb. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259 Qaraba\u011f d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rind\u0259 B\u00f6y\u00fck B\u0259hm\u0259nli k\u0259ndind\u0259n 586 n\u0259f\u0259r i\u015ftirak edib.<br \/>\n&#8230; 23 oktyabr 1993-c\u00fc ild\u0259 k\u0259nd q\u0259biristanl\u0131\u011f\u0131nda iki n\u0259f\u0259ri d\u0259fn etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn 18 n\u0259f\u0259r k\u0259nd adamlar\u0131ndan q\u0259bir qaz\u0131rd\u0131lar. Q\u0259biristanl\u0131q k\u0259ndd\u0259n 2-3 km. aral\u0131da oldu\u011fundan onlar yed\u0259k qo\u015fulmu\u015f traktorla gedirdil\u0259r. T\u0259xmin\u0259n saat 10-11 olard\u0131. Q\u0259fl\u0259t\u0259n Quru\u00e7ay vadisind\u0259n bir erm\u0259ni tank\u0131 g\u00f6r\u00fcnd\u00fc. Onun erm\u0259ni tank\u0131 olmas\u0131n\u0131 \u00fcst\u00fcnd\u0259ki xa\u00e7dan bilm\u0259k olard\u0131. Bir q\u0259d\u0259r dayan\u0131b havaya at\u0259\u015f a\u00e7d\u0131, bir ne\u00e7\u0259 d\u0259qiq\u0259d\u0259n sonra n\u00f6vb\u0259ti erm\u0259ni tank\u0131 g\u00f6r\u00fcnd\u00fc. Onlar q\u0259biristanl\u0131\u011fa at\u0259\u015f a\u00e7d\u0131lar. Qo\u015fqu v\u0259 traktor yand\u0131. 11 n\u0259f\u0259r el\u0259 oradaca h\u0259lak oldu. El\u0259 h\u0259min g\u00fcn erm\u0259nil\u0259r Horadiz-Da\u015fburun yolunu k\u0259sdil\u0259r. Yollarda olanlar\u0131n ham\u0131s\u0131n\u0131 \u0259sir g\u00f6t\u00fcrd\u00fcl\u0259r, ma\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131 apard\u0131lar.<br \/>\nQeyd etdiyimiz kimi erm\u0259nil\u0259r B\u00f6y\u00fck B\u0259hm\u0259nli k\u0259ndind\u0259 2 ay qal\u0131b, bu q\u0131sa vaxtda 120-\u0259 q\u0259d\u0259r evi yand\u0131r\u0131blar. Bundan ba\u015fqa k\u0259ndd\u0259 erm\u0259nil\u0259r xeyli izl\u0259r qoyub gedib. M\u0259hv olmu\u015f erm\u0259ni tanklar\u0131, erm\u0259ni s\u0259ng\u0259rl\u0259ri, d\u0259mir yol resl\u0259ri \u00fcz\u0259rind\u0259 izl\u0259r, k\u0259ndin gir\u0259c\u0259yind\u0259 olan yara\u015fl\u0131ql\u0131 qap\u0131n\u0131n tankla \u0259zilm\u0259si, q\u0259bristanl\u0131qda yand\u0131r\u0131lan qo\u015fqu, traktor v\u0259 s. g\u00f6st\u0259rm\u0259k olar.<br \/>\nK\u0259\u015ffiyyat\u00e7\u0131lar\u0131n dediyin\u0259 g\u00f6r\u0259 erm\u0259nil\u0259r tank\u0131 d\u0259mir yol relsi \u00fcz\u0259rind\u0259 arxas\u0131nda 5-10 bo\u015f d\u0259mir \u00e7\u0259n ba\u011flay\u0131b s\u00fcr\u00fcrl\u0259rmi\u015f ki, vahim\u0259 yarad\u0131b \u0259traf k\u0259ndd\u0259 olan camaat\u0131 qa\u00e7\u0131rs\u0131nlar.<br \/>\nBu, bir k\u0259ndin faci\u0259sidir. \u0130nsanlar\u0131n uzun m\u00fcdd\u0259t qurub yaratd\u0131\u011f\u0131 n\u0259 varsa bir g\u00fcn\u00fcn i\u00e7ind\u0259 m\u0259hv oldu, ne\u00e7\u0259-ne\u00e7\u0259 insan\u0131 h\u0259yat\u0131na son qoyuldu, evl\u0259r yand\u0131r\u0131ld\u0131, yollar da\u011f\u0131ld\u0131, k\u0259nd \u0259halisi p\u0259r\u0259n-p\u0259r\u0259n oldu, bir-birind\u0259n ayr\u0131 d\u00fc\u015fd\u00fcl\u0259r, \u00f6vladlar\u0131n\u0131 itirdil\u0259r, evl\u0259ri da\u011f\u0131ld\u0131, bir s\u00f6zl\u0259 k\u0259nd faci\u0259nin qurban\u0131 oldu.<br \/>\nAmma bu g\u00fcn k\u0259ndd\u0259 h\u0259yat yenid\u0259n b\u0259rpa olunur, da\u011f\u0131lan evl\u0259r t\u0259min edilir, q\u0259hr\u0259mancas\u0131na h\u0259lak olmu\u015f k\u0259ndin \u00f6vladlar\u0131 yad edilir, onlar\u0131n adlar\u0131na abid\u0259l\u0259r ucald\u0131l\u0131r. K\u0259nd x\u0259st\u0259xanas\u0131 Mobil K\u0259rimovun, orta m\u0259kt\u0259b Etibar Piriyevin, dig\u0259r orta m\u0259kt\u0259b Allahyar \u018fliyevin ad\u0131n\u0131 da\u015f\u0131y\u0131r.<br \/>\nB\u0259li, \u015f\u0259hid \u00f6mr\u00fc h\u0259mi\u015f\u0259 dild\u0259, eld\u0259, dodaqlarda, \u00fcr\u0259kl\u0259rd\u0259 ya\u015fay\u0131r, \u00f6lm\u0259zlik zirv\u0259sind\u0259 durur.<br \/>\nM\u0259lumdur ki, mina partlamas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 h\u0259r bir z\u0259r\u0259r\u00e7\u0259k\u0259n ald\u0131\u011f\u0131 yaralara g\u00f6r\u0259, x\u0259st\u0259xanalar\u0131n c\u0259rrahiyy\u0259 \u015f\u00f6b\u0259sin\u0259 g\u0259tirilir. Bel\u0259 x\u0259st\u0259l\u0259r b\u0259z\u0259n x\u0259st\u0259xanaya g\u0259tiril\u0259rk\u0259n, b\u0259z\u0259n d\u0259 hadis\u0259 yerind\u0259 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fir, ya da \u00e7ox vaxt onlar\u0131n h\u0259yat\u0131n\u0131 x\u0259st\u0259xanan\u0131n \u00f6z\u00fcnd\u0259 d\u0259 xilas etm\u0259k olmur. 1992-ci ild\u0259n bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r mina partlamas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 7 n\u0259f\u0259r (bunlardan 3 n\u0259f\u0259r 14 ya\u015f\u0131na q\u0259d\u0259r u\u015faq, 4 n\u0259f\u0259r ya\u015fl\u0131lard\u0131r) F\u00fczuli rayonu B\u00f6y\u00fck B\u0259hm\u0259nli k\u0259nd sakinl\u0259ri, 5 n\u0259f\u0259r is\u0259 Beyl\u0259qan rayonundan ( 2 n\u0259f\u0259r 14 ya\u015f\u0131na q\u0259d\u0259r u\u015faq, 3 n\u0259f\u0259r is\u0259 ya\u015fl\u0131d\u0131r olanlard\u0131r. 12 n\u0259f\u0259r x\u0259st\u0259d\u0259n 6 n\u0259f\u0259ri \u00f6l\u00fcb, 6 n\u0259f\u0259r is\u0259 \u0259lildir.<br \/>\nMina partlamas\u0131 zaman\u0131 z\u0259r\u0259r\u00e7\u0259k\u0259nl\u0259r el\u0259 hala d\u00fc\u015f\u00fcr ki, h\u0259min insana yard\u0131m g\u00f6st\u0259r\u0259n tibbi personal m\u0259n\u0259vi sars\u0131nt\u0131ya d\u00fc\u015f\u00fcr.<br \/>\nF\u00fczuli rayon B\u00f6y\u00fck B\u0259hm\u0259nli k\u0259ndi 2 aya yax\u0131n erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n \u0259lind\u0259 olub, onlar burda \u00e7oxlu sayda minalar basd\u0131r\u0131blar. K\u0259nd erm\u0259nil\u0259rd\u0259n azad edildikd\u0259n sonra traktorla i\u015f g\u00f6r\u0259nd\u0259, otlaqda heyvan otaranda v\u0259 \u015f\u0259xsi h\u0259y\u0259td\u0259 g\u0259z\u0259rk\u0259n minaya d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f 7 n\u0259f\u0259r yaralan\u0131b ki, onlardan da 4 n\u0259f\u0259ri hadis\u0259 zaman\u0131 \u00f6l\u00fcb. Beyl\u0259qan rayonunda olan hadis\u0259l\u0259r is\u0259 \u0259sas\u0259n erm\u0259nil\u0259rl\u0259 s\u0259rh\u0259d yerl\u0259rd\u0259, Haram\u0131 adlanan sah\u0259l\u0259rd\u0259 ba\u015f verib. Mal-qara otarark\u0259n mina partlamas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 5 yaralan\u0131b, 2 n\u0259f\u0259r hadis\u0259 yerind\u0259 \u00f6l\u00fcb. Beyl\u0259qan M\u0259rk\u0259zi Rayon X\u0259st\u0259xanas\u0131nda 3 n\u0259f\u0259r tibbi yard\u0131m g\u00f6st\u0259rilib, onlar\u0131n h\u0259yat\u0131n\u0131 xilas etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olub.<br \/>\n\u0130xtisas\u0131mla \u0259laq\u0259dar olaraq mina partlamas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 x\u0259sar\u0259t alan \u015f\u0259xsl\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 apard\u0131\u011f\u0131m m\u00fcayin\u0259l\u0259r, \u0259m\u0259liyyatlar g\u00f6st\u0259rir ki, m\u00fcharib\u0259 bir an bel\u0259 s\u0259ngim\u0259yib.<br \/>\nH\u0259min g\u00fcn c\u0259rrahiyy\u0259 \u015f\u00f6b\u0259sind\u0259 tam sakitlik idi. He\u00e7 bir hadis\u0259 olmam\u0131\u015fd\u0131. Bir an\u0131n i\u00e7ind\u0259 el\u0259 bil \u015f\u00f6b\u0259d\u0259 mina partlad\u0131. 23 ya\u015f\u0131nda cavan o\u011flan &#8211; V\u0259liyev \u018fh\u0259d Yusif o\u011flu M\u0259rk\u0259zi rayon x\u0259st\u0259xanas\u0131n\u0131n c\u0259rrahiyy\u0259 \u015f\u00f6b\u0259sin\u0259 g\u0259tirildi. O, tan\u0131nmaz v\u0259ziyy\u0259t\u0259 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, h\u0259r iki a\u015fa\u011f\u0131 \u0259traf\u0131n &#8211; budun orta 1\/3 &#8211; d\u0259n travmatik amputasiya olmu\u015f, aral\u0131q tam da\u011f\u0131lm\u0131\u015f, x\u0259st\u0259 tam hu\u015fsuz hala d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fc. T\u0259cili t\u0259dbir g\u00f6r\u00fclm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. B\u00fct\u00fcn kollektiv topland\u0131, Respublika Sanitar Aviasiyas\u0131ndan x\u00fcsusi briqada g\u0259tirildi v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif variantlarda t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Art\u0131q gec\u0259 saat 4-d\u0259 b\u00fct\u00fcn televiziya kanallar\u0131 olmu\u015f hadis\u0259 haqq\u0131nda m\u0259lumatlar verm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131lar. O, g\u00fcnd\u00fcz saat 18-30-da Xocav\u0259nd rayonu \u0259razisind\u0259 erm\u0259nil\u0259rl\u0259 s\u0259rh\u0259d zonas\u0131nda tank \u0259lehin\u0259 mal-qara otarark\u0259n at\u0131n \u00fcst\u00fcnd\u0259 minaya d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fc. X\u0259st\u0259y\u0259 ixtisasla\u015fm\u0131\u015f tibbi yard\u0131m g\u00f6st\u0259rildi, \u015fokdan \u00e7\u0131xd\u0131 v\u0259 21 mayda Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rin\u0259, akademik Mir Qas\u0131mov ad\u0131na Respublika Klinik X\u0259st\u0259xanas\u0131na g\u00f6nd\u0259rildi. Hal-haz\u0131rda x\u0259st\u0259xanada apar\u0131lan t\u0259dbirl\u0259rd\u0259n sonra x\u0259st\u0259nin v\u0259ziyy\u0259ti kafidir.<br \/>\n&#8230; Niy\u0259 ax\u0131, insanlar bir-birin\u0259 bel\u0259 q\u0259nim k\u0259silibl\u0259r? Ail\u0259sin\u0259 bir tik\u0259 \u00e7\u00f6r\u0259k aparmaq ist\u0259y\u0259n o g\u0259ncin g\u00f6r\u0259n, g\u00fcnah\u0131 n\u0259ydi? M\u0259nc\u0259, bu sual b\u00fct\u00fcn b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259ti d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrm\u0259lidi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u00fc\u0259llif: \u018fyyub M\u0259mm\u0259dov, &#8220;525-ci q\u0259zet&#8221;, 19 iyun 2008 B\u00f6y\u00fck B\u0259hm\u0259nli k\u0259ndi F\u00fczuli rayonunun \u0259n b\u00f6y\u00fck ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rind\u0259n &#8211; k\u0259ndl\u0259rind\u0259n biridir. F\u00fczuli \u015f\u0259h\u0259rind\u0259n 48 km. C\u0259nubi-\u015f\u0259rqd\u0259 yerl\u0259\u015fir. \u018fhalisinin say\u0131 6852 n\u0259f\u0259rdir. \u018fhali \u0259sas\u0259n k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 il\u0259 m\u0259\u015f\u011fuldur. Bu k\u0259ndin tarixi \u00e7ox q\u0259dimdir &#8211; bizim eradan \u0259vv\u0259lki iki min illiy\u0259 gedib \u00e7\u0131x\u0131r. Bunu s\u00fcbut ed\u0259n bir s\u0131ra [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-184","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-musabiqeler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iepf-ngo.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/184","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iepf-ngo.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iepf-ngo.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iepf-ngo.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iepf-ngo.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=184"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/iepf-ngo.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/184\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iepf-ngo.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=184"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iepf-ngo.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=184"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iepf-ngo.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=184"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}