{"id":186,"date":"2008-07-31T14:24:00","date_gmt":"2008-07-31T09:24:00","guid":{"rendered":"http:\/\/iepf-ngo.org\/az\/azerbaycanda-mina-tehlukesinin-yaratdigi-problemler-aradan-qaldirilir\/"},"modified":"2008-07-31T14:24:00","modified_gmt":"2008-07-31T09:24:00","slug":"azerbaycanda-mina-tehlukesinin-yaratdigi-problemler-aradan-qaldirilir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iepf-ngo.org\/az\/azerbaycanda-mina-tehlukesinin-yaratdigi-problemler-aradan-qaldirilir\/","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycanda mina t\u0259hl\u00fck\u0259sinin yaratd\u0131\u011f\u0131 probleml\u0259r aradan qald\u0131r\u0131l\u0131r"},"content":{"rendered":"<p><strong>M\u00fc\u0259llif: \u0130sa Musayev, &#8220;V\u0259t\u0259n s\u0259si&#8221; q\u0259zeti, 13 iyun 2008<\/strong><br \/>\n<strong>Lakin \u0259halinin maarifl\u0259ndirilm\u0259si d\u0259 x\u00fcsusi \u00f6n\u0259m da\u015f\u0131y\u0131r<\/strong><br \/>\n<strong><\/strong>Son ill\u0259r \u018frazil\u0259rin Minalardan T\u0259mizl\u0259nm\u0259si \u00fczr\u0259 Milli Agentliyin (ANAMA) m\u00fc\u0259yy\u0259n etdiyi prioritetl\u0259r \u0259sas\u0131nda h\u0259m mina t\u0259mizl\u0259m\u0259, h\u0259m d\u0259 mina qurbanlar\u0131n\u0131n ehtiyaclar\u0131n\u0131n \u00f6yr\u0259nilm\u0259si v\u0259 \u00f6d\u0259nilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 xeyli i\u015f g\u00f6r\u00fcl\u00fcb Beyn\u0259lxalq Avrasiya M\u0259tbuat Fondu (BAMF) da 2000-ci ild\u0259n mina probleminin h\u0259lli prosesin\u0259 qo\u015fulub. \u0130st\u0259r mina t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 minadan z\u0259r\u0259r \u00e7\u0259k\u0259nl\u0259rin probleml\u0259rinin ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b h\u0259ll edilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 ard\u0131c\u0131l layih\u0259l\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilir. Amma minan\u0131n insanlar\u0131n h\u0259yat\u0131na vurdu\u011fu z\u0259rb\u0259d\u0259n, onlar\u0131n a\u011fr\u0131-ac\u0131lar\u0131ndan dem\u0259k olar ki, c\u0259miyy\u0259tin \u0259ks\u0259r hiss\u0259si x\u0259b\u0259rsizdir. M\u0259hz buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 minadan z\u0259r\u0259r \u00e7\u0259k\u0259n insanlar\u0131n ya\u015fad\u0131qlar\u0131 faci\u0259nin c\u0259miyy\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 jurnalistl\u0259r aras\u0131nda bel\u0259 bir m\u00fcsabiq\u0259y\u0259 start verilm\u0259si t\u0259qdir\u0259layiqdir.<br \/>\nAz\u0259rbaycan Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin vurdu\u011fu \u00e7oxlu sayda probleml\u0259rl\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259dir. Bu probleml\u0259r s\u0131ras\u0131nda minalar\u0131n vurdu\u011fu ziyan \u00f6n c\u0259rg\u0259d\u0259 durur. Torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n i\u015f\u011fal\u0131 v\u0259 i\u015f\u011fal olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 minalardan istifad\u0259 edilm\u0259si t\u0259kc\u0259 bu g\u00fcn\u00fcn deyil, ne\u00e7\u0259 ill\u0259r bundan sonrak\u0131 zaman \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259li olan i\u015fdir. El\u0259 indi d\u0259 h\u0259r an insan h\u0259yat\u0131n\u0131 m\u0259hv ed\u0259c\u0259k bir minan\u0131n partlamas\u0131 qorxusu m\u00f6vcuddur. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, at\u0259\u015fk\u0259s d\u00f6vr\u00fc ba\u015flayandan Az\u0259rbaycan\u0131n s\u0259rh\u0259d zonalar\u0131nda tez-tez bel\u0259 faci\u0259l\u0259r ba\u015f verir. Y\u0259ni m\u00fcharib\u0259nin dayand\u0131\u011f\u0131 \u015f\u0259raitd\u0259 d\u0259 mina qorxusu \u00ab\u00f6z q\u00fcvv\u0259sind\u0259 qal\u0131r\u00bb. Vaxtil\u0259 i\u015f\u011fal edilmi\u015f, sonradan azad olunmu\u015f v\u0259 bu g\u00fcn \u0259halinin m\u0259skunla\u015fd\u0131\u011f\u0131 h\u0259min \u0259razil\u0259r x\u00fcsusil\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259lidir. \u00c7\u00fcnki bu \u0259razil\u0259rd\u0259 m\u0259skunla\u015fm\u0131\u015f \u0259hali maldarl\u0131q v\u0259 \u0259kin\u00e7ilikl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olark\u0259n h\u0259r an mina partlay\u0131\u015f\u0131 il\u0259 rastla\u015fa bil\u0259r. Bu bax\u0131mdan s\u0259rh\u0259d zonalar\u0131nda v\u0259ziyy\u0259tin n\u0259 q\u0259d\u0259r a\u011f\u0131r oldu\u011funu t\u0259s\u0259vv\u00fcr etm\u0259k \u00e7\u0259tin deyil.<br \/>\nM\u00fcnaqi\u015f\u0259 v\u0259 m\u00fcharib\u0259 ged\u0259n regionlarda mina t\u0259hl\u00fck\u0259si bu g\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n ciddi narahat oldu\u011fu problemdir. El\u0259 bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 AB\u015e D\u00f6vl\u0259t Departamentinin d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 mina t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 qar\u015f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r\u0259 AB\u015e-\u0131n yard\u0131m\u0131na dair \u00abT\u0259hl\u00fck\u0259siz torpaqda g\u0259zm\u0259k\u00bb adl\u0131 yeddinci hesabat\u0131 da bel\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259y\u0259 \u0259sas verir. \u00c7\u00fcnki h\u0259min hesabat\u0131n Az\u0259rbaycana h\u0259sr olunmu\u015f hiss\u0259sind\u0259 ciddi faktlar v\u0259 r\u0259q\u0259ml\u0259r yer al\u0131b. Eyni zamanda, Az\u0259rbaycanda mina probleml\u0259rinin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan qurumun &#8211; \u018frazil\u0259rin Minalardan T\u0259mizl\u0259nm\u0259si \u00fczr\u0259 Milli Agentliyin (ANAMA) n\u00f6vb\u0259ti plan\u0131 haqda m\u0259lumat da var. Hesabatda bildirilir ki, Erm\u0259nistanla m\u00f6vcud olan Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259si, h\u0259m\u00e7inin SSR\u0130 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259n qalm\u0131\u015f bir s\u0131ra istifad\u0259 olunmam\u0131\u015f h\u0259rbi bazalar\u0131n m\u00f6vcudlu\u011fu s\u0259b\u0259bind\u0259n Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 \u00e7oxlu sayda partlamam\u0131\u015f h\u0259rbi sursat qal\u0131b. \u00ab2003-c\u00fc ild\u0259 apar\u0131lm\u0131\u015f t\u0259dqiqatlar zaman\u0131 m\u0259lum olub ki, Az\u0259rbaycan\u0131n 18 rayonunun 643 ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259sind\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 minalanm\u0131\u015f sah\u0259l\u0259r m\u00f6vcuddur.<br \/>\n1991-2006-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 m\u00fclki \u015f\u0259xsl\u0259rin minaya d\u00fc\u015fm\u0259sin\u0259 dair 2.297 fakt qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. 2006-c\u0131 ild\u0259 ba\u015f ver\u0259n 17 bel\u0259 insident zaman\u0131 iki n\u0259f\u0259r \u00f6l\u00fcb, 15 n\u0259f\u0259r yaralan\u0131b. Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n minalanm\u0131\u015f sah\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 situasiya nam\u0259lum olaraq qal\u0131r, amma bu v\u0259ziyy\u0259tin g\u0259rgin oldu\u011fu g\u00fcman edilir.\u00bb<\/p>\n<p>Faktlardan da g\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaranm\u0131\u015f mina probleminin son d\u0259r\u0259c\u0259 k\u0259skin olmas\u0131 Az\u0259rbaycanda bu problemin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u015fi il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olma\u011f\u0131 z\u0259ruri edir. Yen\u0259 d\u0259 AB\u015e D\u00f6vl\u0259t Departamentinin hesabat\u0131na m\u00fcraci\u0259t ed\u0259k. \u00abANAMA t\u0259\u015fkilat\u0131 minalar\u0131n t\u0259mizl\u0259nm\u0259sin\u0259 dair strateji plan haz\u0131rlay\u0131b v\u0259 bu i\u015f ilin sonuna kimi ba\u015fa \u00e7atmal\u0131d\u0131r. 2006-c\u0131 ild\u0259 AB\u015e D\u00f6vl\u0259t Departamentinin Silahlar\u0131n Y\u0131\u011f\u0131lmas\u0131 v\u0259 L\u0259\u011fvin\u0259 dair H\u0259rbi-Siyasi M\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r B\u00fcrosu Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259rinin minalardan t\u0259mizl\u0259nm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn 3,106,246 dollar yard\u0131m ay\u0131r\u0131b.<br \/>\nBu v\u0259saitin 2,326,840 dollar\u0131 proqram\u0131n inki\u015faf\u0131na y\u00f6n\u0259ldil\u0259c\u0259k, 709,866 dollar\u0131 is\u0259 ArmorGrour vasit\u0259sil\u0259 texniki yard\u0131m \u015f\u0259klind\u0259 ANAMA-ya veril\u0259c\u0259k. Bundan ba\u015fqa D\u00f6vl\u0259t Departamenti, Beyn\u0259lxalq Avrasiya M\u0259tbuat Fondu t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n T\u0259rt\u0259rd\u0259 mina qurbanlar\u0131na yard\u0131m assosiasiyas\u0131n\u0131n formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na 69.540 dollar yard\u0131m g\u00f6st\u0259rib.<br \/>\n2007-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycana 2,487,000 dollar v\u0259sait ayr\u0131l\u0131b ki, bunun da 2,3 milyon dollar\u0131 ANAMA-ya, 187 min dollar\u0131 is\u0259 F\u00fczuli v\u0259 A\u011fstafada mina qurbanlar\u0131na yard\u0131m assosiasiyas\u0131n\u0131n formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn Beyn\u0259lxalq Avrasiya M\u0259tbuat Fondu t\u0259\u015fkilat\u0131na verilib\u00bb.<br \/>\nLakin b\u00fct\u00fcn bunlar h\u0259l\u0259 Az\u0259rbaycanda mina probleminin tam bitm\u0259si dem\u0259k deyil. \u018fslind\u0259, ist\u0259r bu il i\u015f\u0259 d\u00fc\u015f\u0259c\u0259k layih\u0259l\u0259r, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 bundan \u0259vv\u0259lki bu tip f\u0259aliyy\u0259tl\u0259r d\u0259 y\u00fczl\u0259rl\u0259 mina qurbanlar\u0131n\u0131n h\u0259yat\u0131n\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259d\u0259n qurtara bilm\u0259yib. Y\u0259ni ne\u00e7\u0259-ne\u00e7\u0259 insan h\u0259yat\u0131 m\u0259hz mina problemi \u00fcz\u00fcnd\u0259n ya yar\u0131da q\u0131r\u0131l\u0131b, ya da sonrak\u0131 \u00f6mr\u00fcn\u00fc \u015fik\u0259st halda ya\u015fama\u011fa m\u0259cbur olub. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, ANAMA-n\u0131n verdiyi m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, bu vaxta q\u0259d\u0259r mina partlamas\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n 359 n\u0259f\u0259r h\u0259lak olub, 2000-\u0259 yax\u0131n insan is\u0259 \u0259lil\u0259 \u00e7evrilib. El\u0259 buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 mina problemini, onun vuraca\u011f\u0131 z\u0259rb\u0259l\u0259ri qabaqlamaq, ne\u00e7\u0259-ne\u00e7\u0259 insan h\u0259yatan\u0131 bu t\u0259hl\u00fck\u0259d\u0259n &#8211; h\u0259lak olmaq, yaxud da \u0259lil olmaq t\u0259hl\u00fck\u0259sind\u0259n qurtarmaq \u00fc\u00e7\u00fcn bu istiqam\u0259td\u0259 haz\u0131rlanan plan v\u0259 layih\u0259l\u0259rin say\u0131n\u0131 art\u0131rmaq laz\u0131md\u0131. Amma bununla da i\u015f bitmir. H\u0259min plan v\u0259 layih\u0259l\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirilm\u0259li, bu i\u015f\u0259 ciddi n\u0259zar\u0259t edilm\u0259lidir. Eyni zamanda maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015fi d\u0259 vacibdi. Mina t\u0259hl\u00fck\u0259si olan \u0259razil\u0259rd\u0259 ya\u015fayan \u0259halinin m\u0259lumatland\u0131r\u0131lmas\u0131 da maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015fin\u0259 daxildir. Bu bax\u0131mdan ANAMA v\u0259 Beyn\u0259lxalq Avrasiya M\u0259tbuat Fondunun indi t\u0259\u015fkil etdiyi m\u00fcsabiq\u0259 d\u0259 t\u0259qdir\u0259 layiqdir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u00fc\u0259llif: \u0130sa Musayev, &#8220;V\u0259t\u0259n s\u0259si&#8221; q\u0259zeti, 13 iyun 2008 Lakin \u0259halinin maarifl\u0259ndirilm\u0259si d\u0259 x\u00fcsusi \u00f6n\u0259m da\u015f\u0131y\u0131r Son ill\u0259r \u018frazil\u0259rin Minalardan T\u0259mizl\u0259nm\u0259si \u00fczr\u0259 Milli Agentliyin (ANAMA) m\u00fc\u0259yy\u0259n etdiyi prioritetl\u0259r \u0259sas\u0131nda h\u0259m mina t\u0259mizl\u0259m\u0259, h\u0259m d\u0259 mina qurbanlar\u0131n\u0131n ehtiyaclar\u0131n\u0131n \u00f6yr\u0259nilm\u0259si v\u0259 \u00f6d\u0259nilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 xeyli i\u015f g\u00f6r\u00fcl\u00fcb Beyn\u0259lxalq Avrasiya M\u0259tbuat Fondu (BAMF) da 2000-ci ild\u0259n mina probleminin h\u0259lli [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-186","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-musabiqeler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iepf-ngo.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/186","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iepf-ngo.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iepf-ngo.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iepf-ngo.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iepf-ngo.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=186"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/iepf-ngo.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/186\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iepf-ngo.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=186"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iepf-ngo.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=186"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iepf-ngo.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=186"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}