{"id":460,"date":"2013-01-29T09:32:00","date_gmt":"2013-01-29T05:32:00","guid":{"rendered":"http:\/\/iepf-ngo.org\/az\/regionlardaki-problemlerden-biri-erken-evlilik\/"},"modified":"2013-01-29T09:32:00","modified_gmt":"2013-01-29T05:32:00","slug":"regionlardaki-problemlerden-biri-erken-evlilik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iepf-ngo.org\/az\/regionlardaki-problemlerden-biri-erken-evlilik\/","title":{"rendered":"REG\u0130ONLARDAKI PROBLEML\u018fRD\u018fN B\u0130R\u0130 \u2013ERK\u018fN EVL\u0130L\u0130K"},"content":{"rendered":"<p>2011-ci ild\u0259 UN\u0130CEF-in d\u0259st\u0259yi il\u0259 Beyn\u0259lxalq Avrasiya M\u0259tbuat Fondu (BAMF) \u201cAz\u0259rbaycan G\u0259ncl\u0259rin\u0259 D\u0259st\u0259k Proqram\u0131\u201d adl\u0131 layih\u0259y\u0259nin icras\u0131na ba\u015flad\u0131. 7 rayonu (A\u011fdam, A\u011fcab\u0259di, B\u0259rd\u0259, Beyl\u0259qan, Goranboy, T\u0259rt\u0259r, Yevlax rayonlar\u0131n\u0131) \u0259hat\u0259 ed\u0259n layih\u0259nin \u0259sas m\u0259qs\u0259di  rayonlarda g\u0259ncl\u0259ri narahat ed\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin h\u0259ll olunmas\u0131na t\u00f6hf\u0259 ver\u0259 bilm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn onlar\u0131n bilik v\u0259 bacar\u0131qlar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 bel\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin h\u0259llind\u0259 yerli idar\u0259etm\u0259 orqanlar\u0131na d\u0259st\u0259k olmalar\u0131ndan ibar\u0259tdir. Layih\u0259nin icras\u0131n\u0131n ilk m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259n  BAMF g\u0259ncl\u0259rin regionda \u00fczl\u0259\u015fdikl\u0259ri probleml\u0259ri qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259y\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015f f\u0259aliyy\u0259tl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irmi\u015fdir.  BAMF-\u0131n UN\u0130CEF-l\u0259  birg\u0259 haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 \u201cSa\u011flam h\u0259yat t\u0259rzi\u201d adl\u0131 d\u0259rslik \u0259sas\u0131nda layih\u0259y\u0259 c\u0259lb olunan k\u00f6n\u00fcll\u00fc g\u0259ncl\u0259r\u0259 v\u0259 yeniyetm\u0259l\u0259r\u0259 t\u0259liml\u0259r ke\u00e7ilib. T\u0259lim komponentl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 erk\u0259n evlilik olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Layih\u0259nin ilkin m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 proses\u0259 c\u0259lb olunan g\u0259ncl\u0259r d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 vur\u011fulay\u0131blar ki,  regionda h\u0259min risk qrupuna daxil olan q\u0131zlar\u0131n \u00fczl\u0259\u015fdiyi \u0259sas problem valideynl\u0259rin\u0259 \u201cyox\u201d dey\u0259 bilm\u0259k se\u00e7iml\u0259rinin olmamas\u0131d\u0131r. Erk\u0259n evlilik hallar\u0131n\u0131n b\u0259zil\u0259rind\u0259 q\u0131zlar\u0131n bu c\u00fcr izdivaclar\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rind\u0259n m\u0259lumats\u0131z olmalar\u0131 da \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n biridir. Layih\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 yuxar\u0131da adlar\u0131 \u00e7\u0259kil\u0259n rayonlarda k\u00f6n\u00fcll\u00fc yeniyetm\u0259 v\u0259 g\u0259ncl\u0259rd\u0259n yarad\u0131lm\u0131\u015f T\u0259bli\u011fat Qruplar\u0131n\u0131n \u00fczvl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n g\u0259ncl\u0259r aras\u0131nda apar\u0131lan sor\u011fular zaman\u0131 b\u00fct\u00fcn bunlar bir daha t\u0259sdiq olundu. D\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259nin n\u0259tic\u0259l\u0259ri g\u00f6st\u0259rdi ki, erk\u0259n evlilikl\u0259 ba\u011fl\u0131 problem b\u00fct\u00fcn rayonlarda qeyd olunsa da, \u0259sas\u0259n A\u011fdam A\u011fcab\u0259di, T\u0259rt\u0259r, Beyl\u0259qan v\u0259 Goranboy rayonlar\u0131nda \u00f6z\u00fcn\u00fc daha qabar\u0131q g\u00f6st\u0259rm\u0259kd\u0259dir. Layih\u0259nin icras\u0131 prosesind\u0259 g\u0259ncl\u0259r aras\u0131nda h\u0259lli vacib olan dig\u0259r probleml\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, erk\u0259n evlilikl\u0259 ba\u011fl\u0131 valideynl\u0259r v\u0259 q\u0131zlar aras\u0131nda m\u00fcxt\u0259lif f\u0259aliyy\u0259tl\u0259r \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 maarifl\u0259ndirm\u0259 v\u0259 t\u0259bli\u011fat i\u015fl\u0259rinin apar\u0131lmas\u0131, erk\u0259n evliliyin a\u011f\u0131r n\u0259tic\u0259l\u0259ri bar\u0259d\u0259 K\u0130V-in imkanlar\u0131ndan, x\u00fcsusil\u0259 sosial mediadan istifad\u0259 olunmas\u0131 layih\u0259 hey\u0259tinin prioritet v\u0259zif\u0259l\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evrildi.<\/p>\n<p>Layih\u0259nin icras\u0131na c\u0259lb edil\u0259n g\u0259ncl\u0259r v\u0259 yeniyetm\u0259l\u0259rl\u0259 birg\u0259 regionda apard\u0131\u011f\u0131m\u0131z ara\u015fd\u0131rmalardan ayd\u0131n olub ki, yuxar\u0131 sinifl\u0259r\u0259 \u00e7atan zaman bir s\u0131ra hallarda valideynl\u0259r q\u0131zlar\u0131n\u0131 m\u0259kt\u0259bd\u0259n uzaqla\u015fd\u0131r\u0131r, onlar\u0131 \u00f6z yeniyetm\u0259lik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259n ay\u0131r\u0131r, g\u0259l\u0259c\u0259k arzular\u0131n\u0131, ist\u0259kl\u0259rini n\u0259z\u0259r\u0259 almadan \u00f6vladlar\u0131n\u0131 erk\u0259n evliliy\u0259 vadar edir. Bel\u0259 g\u0259ncl\u0259r t\u0259crid olunmu\u015f h\u0259yat ya\u015fay\u0131r, h\u0259mya\u015f\u0131dlar\u0131ndan uzaq d\u00fc\u015f\u00fcr v\u0259 erk\u0259n ail\u0259 qay\u011f\u0131lar\u0131 il\u0259 y\u00fckl\u0259nirl\u0259r. <br \/>\nUN\u0130CEF v\u0259 BAMF t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259\u015fkil edilmi\u015f bir s\u0131ra t\u0259liml\u0259r say\u0259sind\u0259 erk\u0259n evliliyin pis n\u0259tic\u0259l\u0259ri bar\u0259d\u0259 g\u0259ncl\u0259r \u00e7ox \u015fey \u00f6yr\u0259nibl\u0259r. <br \/>\nG\u0259ncl\u0259r erk\u0259n evliliy\u0259 daxil olan q\u0131zlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259tinin h\u0259yatlar\u0131n\u0131n u\u011furlu olmad\u0131\u011f\u0131 bar\u0259d\u0259 yax\u015f\u0131ca m\u0259lumatland\u0131r\u0131ld\u0131lar.  Orta m\u0259kt\u0259bi erk\u0259n t\u0259rk etm\u0259l\u0259ri, h\u0259yatlar\u0131n\u0131n qalan hiss\u0259sini t\u0259hsilsiz ya\u015famalar\u0131 v\u0259 g\u0259nc ya\u015fda ail\u0259 qay\u011f\u0131s\u0131na qalmaq m\u0259suliyy\u0259tin\u0259 vadar edilm\u0259l\u0259ri il\u0259 yana\u015f\u0131, h\u0259min q\u0131zlar m\u0259i\u015f\u0259t zorak\u0131l\u0131\u011f\u0131na m\u0259ruz qal\u0131r v\u0259 \u0259n pis halda insan alveri qurban\u0131na \u00e7evrilirl\u0259r. Bundan  ba\u015fqa, erk\u0259n evliliy\u0259 girmi\u015f q\u0131zlar\u0131n do\u011fu\u015fla ba\u011fl\u0131 sa\u011flaml\u0131q probleml\u0259ri ya\u015famas\u0131 ehtimal\u0131 \u00e7ox y\u00fcks\u0259kdir.<\/p>\n<p>Layih\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 erk\u0259n evlilik v\u0259 g\u0259ncl\u0259ri narahat ed\u0259n dig\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin h\u0259lli istiqam\u0259tind\u0259 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f t\u0259dbirl\u0259r s\u0131ras\u0131nda, g\u0259ncl\u0259rin \u00f6zl\u0259rinin apard\u0131\u011f\u0131 qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 erk\u0259n evlilik probleminin \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil etdiyi 2 rayonda &#8211; T\u0259rt\u0259r v\u0259 A\u011fcab\u0259di rayonlar\u0131nda &#8211;  layih\u0259 rayonlar\u0131n\u0131n k\u00f6n\u00fcll\u00fc g\u0259ncl\u0259ri v\u0259 rayon r\u0259smil\u0259rinin i\u015ftirak\u0131 il\u0259  regional g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rin ke\u00e7irilm\u0259sini d\u0259 qeyd etm\u0259k olar.<br \/>\nG\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 g\u0259ncl\u0259r qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131qlar\u0131 probleml\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 narahatl\u0131qlar\u0131n\u0131 bu probleml\u0259rin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131na cavabdeh olan d\u00f6vl\u0259t m\u0259murlar\u0131na, din xadiml\u0259rin\u0259, yerli icra strukturlar\u0131 r\u0259hb\u0259rl\u0259rin\u0259 \u00fcnvanlamaq imkan\u0131 \u0259ld\u0259 etdil\u0259r. X\u00fcsusil\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131ndan  A\u011fcab\u0259di m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259n birind\u0259 m\u00fc\u0259llim olan bir g\u0259nc,  g\u0259ncl\u0259rin narkotikd\u0259n istifad\u0259si v\u0259  i\u015fsizlik m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 erk\u0259n evliliyin c\u0131l\u0131z m\u0259s\u0259l\u0259 oldu\u011funu qeyd ed\u0259n  dini r\u0259hb\u0259rl\u0259rl\u0259 raz\u0131la\u015fmad\u0131.  H\u0259tta bir q\u0131z\u0131n bel\u0259 erk\u0259n evliliyi art\u0131q problemin oldu\u011fundan x\u0259b\u0259r verir.<br \/>\nLayih\u0259nin icras\u0131na k\u00f6n\u00fcll\u00fc c\u0259lb edil\u0259n v\u0259 T\u0259bli\u011fat Qruplar\u0131nda birl\u0259\u015f\u0259n g\u0259ncl\u0259r ke\u00e7iril\u0259n t\u0259liml\u0259r zaman\u0131 qazan\u0131lm\u0131\u015f bilikl\u0259r say\u0259sind\u0259 regionda erk\u0259n evliliy\u0259 t\u0259hrik edil\u0259n q\u0131zlara istiqam\u0259tl\u0259nmi\u015f ki\u00e7ik layih\u0259l\u0259r h\u0259yata ke\u00e7iribl\u0259r. Diqq\u0259t\u0259layiq hald\u0131r ki, h\u0259mya\u015f\u0131d maarifl\u0259ndirm\u0259sin\u0259 \u0259saslanan bu layih\u0259l\u0259r erk\u0259n evliliyin n\u0259tic\u0259l\u0259ri bar\u0259d\u0259 m\u0259lumats\u0131z olan b\u0259zi q\u0131zlar\u0131n, onlar\u0131 erk\u0259n evliliy\u0259 t\u0259hrik ed\u0259n valideynl\u0259rin v\u0259  c\u0259miyy\u0259tin dig\u0259r ya\u015fl\u0131 n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin fikir d\u0259yi\u015fikliyin\u0259 m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir g\u00f6st\u0259rib. H\u0259mya\u015f\u0131d maarifl\u0259ndirm\u0259sinin m\u00fcsb\u0259t n\u0259tic\u0259si kimi Goranboy rayonundan bir misal \u011f\u00f6st\u0259rm\u0259k olar. UN\u0130CEF-in d\u0259st\u0259yi il\u0259 BAMF-\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irdiyi layih\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 rayonun S\u0259fik\u00fcrd k\u0259ndind\u0259 \u201cErk\u0259n evlilik v\u0259 onun m\u0259nfi t\u0259sirl\u0259ri\u201d m\u00f6vzusunda t\u0259dbir ke\u00e7irildi. T\u0259dbird\u0259 g\u0259ncl\u0259r v\u0259 yeniyetm\u0259l\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131 m\u00fc\u0259lliml\u0259r v\u0259 valideynl\u0259r d\u0259 i\u015ftirak edirdi. \u0130\u015ftirak\u00e7\u0131lar aras\u0131nda 9-cu sinifd\u0259n sonra t\u0259hsilini davam etdirm\u0259y\u0259n v\u0259 ail\u0259 qurma\u011fa haz\u0131rla\u015fan 16 ya\u015fl\u0131 bir q\u0131zla (ad\u0131n\u0131 yazm\u0131r\u0131q &#8211; N.N.) anas\u0131 da varm\u0131\u015f. T\u0259dbirin ert\u0259si g\u00fcn\u00fc  q\u0131z\u0131n anas\u0131 Goranboy T\u0259bli\u011fat Qrupunun \u00fczvl\u0259rin\u0259 yax\u0131nla\u015f\u0131b bildirib ki, erk\u0259n evliliyin m\u0259nfi n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f g\u00f6r\u00fc\u015f ona \u00e7ox b\u00f6y\u00fck t\u0259sir g\u00f6st\u0259rib v\u0259 q\u0131z\u0131n\u0131 \u0259r\u0259 verm\u0259k fikrind\u0259n da\u015f\u0131nd\u0131r\u0131b. Ana onu da bildirib ki, o, q\u0131z\u0131n\u0131n t\u0259hsilini  davam etdirm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 ona d\u0259st\u0259k olacaq. <br \/>\nQeyd ed\u0259k ki, regionda erk\u0259n evliliyin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 bu fakt yegan\u0259 deyildir. Layih\u0259 hey\u0259ti bel\u0259 n\u0259tic\u0259y\u0259 g\u0259lib ki, erk\u0259n evlilik hallar\u0131n\u0131n aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 \u0259n \u0259sas vasit\u0259 maarifl\u0259ndirm\u0259dir.<br \/>\nLayih\u0259nin icras\u0131 davam edir v\u0259 regionda erk\u0259n evlilikl\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131lmas\u0131 i\u015f\u00e7i hey\u0259tin qar\u015f\u0131s\u0131nda prioritet v\u0259zif\u0259 olaraq qalmaqdad\u0131r.<\/p>\n<p><b>Nik Nvolisa,<br \/>\nBAMF-\u0131n proqramlar departamentinin r\u0259hb\u0259ri,<br \/>\n\u201cAz\u0259rbaycan g\u0259ncl\u0259rin\u0259 d\u0259st\u0259k proqram\u0131\u201d <br \/>\nlayih\u0259sinin \u0259sas koordinatoru<\/b><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p><b>Erk\u0259n evlilik Az\u0259rbaycanda problem olaraq h\u0259l\u0259 d\u0259 qalmaqdad\u0131r.  Bu problem daha \u00e7ox Az\u0259rbaycan\u0131n ucqar regionlar\u0131nda \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rm\u0259kd\u0259, bir \u00e7ox hallarda ictimaiyy\u0259td\u0259n x\u0259b\u0259rsiz olaraq k\u0259ndl\u0259rd\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 edilm\u0259kd\u0259dir.  T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, Az\u0259rbaycanda evliliy\u0259 t\u0259hrik hallar\u0131 ya\u015fan\u0131r.  D\u00fczd\u00fcr, erk\u0259n evlilik hallar\u0131n\u0131n, x\u00fcsusil\u0259 azya\u015fl\u0131 q\u0131zlar\u0131n ya\u015fl\u0131 ki\u015fil\u0259rl\u0259 ail\u0259 qurmas\u0131 hallar\u0131\u0131n\u0131n aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcr.  Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Ail\u0259 M\u0259c\u0259ll\u0259sinin 10.1 madd\u0259sin\u0259  \u0259sas\u0259n Az\u0259rbaycanda nikah ya\u015f\u0131 18 ya\u015f m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib.  U\u015faq h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n pozulma d\u0259r\u0259c\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131 olaraq h\u00fcquq pozuntusuna yol verilmi\u015f valideynl\u0259ri s\u0259rt c\u0259za t\u0259dbirl\u0259ri g\u00f6zl\u0259yir. Lakin b\u00fct\u00fcn bunlar valideynl\u0259ri erk\u0259n evliliy\u0259 t\u0259hrikd\u0259n \u00e7\u0259kindirmir. Bel\u0259 ki, informasiya azl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 sosial-iqtisadi probleml\u0259r kimi m\u00fcxt\u0259lif s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n h\u0259l\u0259 d\u0259 valideynl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0131zlar\u0131n erk\u0259n ya\u015fda \u0259r\u0259 verilm\u0259si hallar\u0131na rast g\u0259linir.<\/b><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-460","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-xeberler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iepf-ngo.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/460","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iepf-ngo.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iepf-ngo.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iepf-ngo.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iepf-ngo.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=460"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/iepf-ngo.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/460\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iepf-ngo.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=460"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iepf-ngo.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=460"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iepf-ngo.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=460"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}