{"id":604,"date":"2015-09-18T05:54:00","date_gmt":"2015-09-18T00:54:00","guid":{"rendered":"http:\/\/iepf-ngo.org\/az\/bakida-beynelxalq-forum-kecirilib\/"},"modified":"2015-09-18T05:54:00","modified_gmt":"2015-09-18T00:54:00","slug":"bakida-beynelxalq-forum-kecirilib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iepf-ngo.org\/az\/bakida-beynelxalq-forum-kecirilib\/","title":{"rendered":"Bak\u0131da beyn\u0259lxalq forum ke\u00e7irilib"},"content":{"rendered":"<p>Forumu a\u00e7an Beyn\u0259lxalq Avrasiya M\u0259tbuat Fondunun s\u0259dri Umud Mirz\u0259yev bel\u0259 t\u0259dbirl\u0259rin ke\u00e7irilm\u0259sinin s\u00fclh\u00fcn, tolerantl\u0131\u011f\u0131n, azad, b\u0259rab\u0259r v\u0259 birg\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f\u0131n, milli m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rin h\u0259llinin vacibliyinin d\u00fcnyaya \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan \u00e7ox \u00f6n\u0259mli oldu\u011funu deyib. Bildirib ki, bu g\u00fcn sad\u0259 insanlar\u0131n milli, dini heysiyyat\u0131, azad v\u0259 s\u00fclh \u015f\u0259raitind\u0259 ya\u015famaq kimi t\u0259bii h\u00fcquqlar\u0131 d\u00fcnyan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif g\u00fcc m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin n\u0259zar\u0259tind\u0259 olan media qurumlar\u0131n\u0131n \u0259sas h\u0259d\u0259fin\u0259 \u00e7evrilib. Mill\u0259tl\u0259raras\u0131 dialoq, dini tolerantl\u0131q, multikulturalizm m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri he\u00e7 zaman bug\u00fcnk\u00fc kimi aktual olmay\u0131b. M\u0259lumdur ki, median\u0131n c\u0259miyy\u0259timiz\u0259 t\u0259siri g\u00fccl\u00fcd\u00fcr. Media bizim fikirl\u0259rimizin v\u0259 davran\u0131\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n aynas\u0131d\u0131r. B\u0259z\u0259n c\u0259miyy\u0259td\u0259ki ziddiyy\u0259tl\u0259ri k\u0259skinl\u0259\u015fdirm\u0259sin\u0259, m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259ri q\u0131z\u0131\u015fd\u0131rmas\u0131na baxmayaraq, median\u0131n m\u00f6vcud probleml\u0259rin h\u0259ll edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn t\u00f6hf\u0259 verm\u0259k potensial\u0131 da \u00e7oxdur.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.iepf-ngo.org\/photos\/2T5A2578.JPG\" width= \"450\"><\/p>\n<p>Mediadan c\u0259miyy\u0259ti par\u00e7alamaq, azl\u0131qlara qar\u015f\u0131 nifr\u0259t oyatmaq v\u0259 k\u00fctl\u0259vi zorak\u0131l\u0131qlar\u0131 birba\u015fa t\u0259\u015fviq etm\u0259k kimi istifad\u0259 edilm\u0259sin\u0259 dair n\u00fcmun\u0259l\u0259r d\u0259 az deyil. Ke\u00e7mi\u015f Yuqoslaviyadak\u0131 m\u00fcharib\u0259 v\u0259 Ruandadak\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 mill\u0259tl\u0259raras\u0131 \u0259dav\u0259tin q\u0131z\u0131\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 etnik icmalar\u0131n par\u00e7alanmas\u0131nda median\u0131n n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 g\u00fccl\u00fc rol oynad\u0131\u011f\u0131na s\u00fcbutdur.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn dini inanclar\u0131n t\u0259hqir edilm\u0259si, milli v\u0259 etnik d\u00f6z\u00fcms\u00fczl\u00fcy\u00fcn t\u0259\u015fviqi, insanlar\u0131n minillikl\u0259r boyu h\u00f6rm\u0259t etdiyi d\u0259y\u0259rl\u0259rin tapdalanmas\u0131 il\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t olunan balansla\u015fd\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f, neqativ v\u0259 birt\u0259r\u0259fli m\u0259lumatlar b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259 m\u0259nb\u0259yin\u0259 \u00e7evrilib. Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259 \u0130slam p\u0259rd\u0259si alt\u0131nda t\u00f6r\u0259dil\u0259n d\u0259h\u015f\u0259tli q\u0259tll\u0259r, Avropa v\u0259 Amerikada \u0130slam \u0259leyhin\u0259 kampaniyalar\u0131n mediada geni\u015f i\u015f\u0131qland\u0131r\u0131lmas\u0131 \u0259slind\u0259 Q\u0259rb v\u0259 \u015e\u0259rq sivilizasiyalar\u0131 aras\u0131nda u\u00e7uruma g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r.<\/p>\n<p>T\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, b\u00fct\u00f6v d\u00fcnyam\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259ruri olan bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin m\u00fczakir\u0259y\u0259 ehtiyac\u0131 oldu\u011funu xat\u0131rladan BAMF s\u0259dri qeyd edib ki, \u0259sas m\u0259qs\u0259d s\u00fclh\u00fcn, tolerantl\u0131\u011f\u0131n, multikulturalizmin a\u00e7ar elementlerini ayd\u0131nla\u015fd\u0131rmaq v\u0259 t\u0259\u015fviq etm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, Az\u0259rbaycan\u0131n tolerantl\u0131q modelin\u0259, tarixi-m\u0259d\u0259ni irsin\u0259 n\u0259z\u0259r salmaq, m\u00fcmk\u00fcn t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259ri payla\u015fmaqd\u0131r.<\/p>\n<p>Daha sonra is\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Mill\u0259tl\u0259raras\u0131, Multikukturalizm v\u0259 Dini m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 d\u00f6vl\u0259t m\u00fc\u015faviri Kamal Abdulla, AR Milli M\u0259clisinin vitse-prezidenti Bahar Muradova,Dini Qurumlarla \u0130\u015f \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259sinin s\u0259dri M\u00fcbariz Qurbanl\u0131, AR-n\u0131n Prezident Yan\u0131nda QHT-l\u0259r\u0259 D\u00f6vl\u0259t D\u0259st\u0259yi \u015euras\u0131n\u0131n s\u0259dri Azay Quliyev, Qafqaz M\u00fcs\u0259lmanlar \u0130dar\u0259sinins\u0259drinin m\u00fcavini Q\u0259m\u0259r Cavadl\u0131, Dini X\u0259b\u0259r yazarlar\u0131 Assosiasiyas\u0131n\u0131n Din v\u0259 Pe\u015f\u0259l\u0259r M\u0259rk\u0259zinin direktoru Debra Mason, AR M\u0259tbuat \u015euras\u0131n\u0131n s\u0259dri \u018fflatun Ama\u015fov v\u0259 dig\u0259rl\u0259ri \u00e7\u0131x\u0131\u015fedibl\u0259r Forumda \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n mill\u0259tl\u0259raras\u0131, multikulturalizm v\u0259 dini m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t m\u00fc\u015faviri Kamal Abdullayev Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif konfessiyalar\u0131n, xalqlar\u0131n birg\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u00f6lk\u0259 oldu\u011funu xat\u0131rlad\u0131b. Bildirib ki, burada ayr\u0131-ayr\u0131 etiqad v\u0259 inanclara malik etnoslar\u0131n y\u00fcz ill\u0259rl\u0259 \u0259min-amanl\u0131q \u015f\u0259raitind\u0259 ya\u015famas\u0131nda humanizm d\u0259y\u0259rl\u0259rinin rolu b\u00f6y\u00fckd\u00fcr.\u201cYay t\u0259liml\u0259rind\u0259 i\u015ftirak\u0131m zaman\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rinin birind\u0259 sinaqoqa daxil oldum. Sinaqonun ravvini il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fckd\u0259n sonra m\u00fcxt\u0259lif m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 dan\u0131\u015fma\u011fa ba\u015flad\u0131q. 8 il \u00f6nc\u0259 Az\u0259rbaycanda i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259 g\u0259lib. R\u0259hb\u0259rlik onu Az\u0259rbaycana g\u00f6nd\u0259r\u0259nd\u0259 ravvin bura g\u0259lm\u0259k ist\u0259m\u0259yib. Az\u0259rbaycanda \u0130slam \u015f\u0259ri\u0259tinin h\u00f6km s\u00fcrd\u00fcy\u00fcn\u00fc, y\u0259hudil\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 s\u0259rt m\u00fcnasib\u0259tin oldu\u011funu z\u0259nn etdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 etiraz edib. Lakin ravvinin etirazlar\u0131na baxmayaraq m\u0259cburi \u015f\u0259kild\u0259 Az\u0259rbaycana g\u0259l\u0259n ravvin indi buran\u0131n v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259riz\u0259yl\u0259 m\u00fcraci\u0259t edib. Budur Az\u0259rbaycan multikulturalizmi. Sizi bu multikulturalizm\u0259 d\u0259st\u0259k olma\u011fa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r\u0131q. Az\u0259rbaycan b\u00fct\u00fcn t\u0259zyiql\u0259r\u0259 baxmayaraq, bunu qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.\u201d  Mill\u0259t v\u0259kili Bahar Muradova insan azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131n vacibliyind\u0259n, qanunlar\u0131n aliliyind\u0259n, milli ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259r\u0259 h\u00f6rm\u0259tin vacibliyind\u0259n dan\u0131\u015f\u0131b. \u00c7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda o deyib ki, Azadl\u0131q m\u00fcc\u0259rr\u0259d m\u0259fhumdur. Azadl\u0131\u011f\u0131n haradan ba\u015flanaca\u011f\u0131, harada bit\u0259c\u0259yi  m\u00fczakir\u0259 olunas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259dir. M\u0259lum m\u0259s\u0259l\u0259dir ki, bir insan\u0131n azadl\u0131\u011f\u0131 dig\u0259rinin azadl\u0131\u011f\u0131na mane olmamal\u0131d\u0131r. \u018fsas qanunlar\u0131n aliliyidir. B\u0259zi yerl\u0259rd\u0259 \u0259vv\u0259lc\u0259 qanunlar yarad\u0131l\u0131r daha sonra mili-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259ri qanunlara uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131rlar. Az\u0259rbaycanda is\u0259 qanunlar milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r \u0259sas\u0131nda yarad\u0131l\u0131b. Az\u0259rbaycan b\u00fct\u00fcn mill\u0259tl\u0259r\u0259 v\u0259 dinl\u0259r\u0259 a\u00e7\u0131q bir \u00f6lk\u0259dir. Burada he\u00e7 bir ayr\u0131 se\u00e7kilik edilmir. Az\u0259rbaycan dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 bu sah\u0259d\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 fikir m\u00fcbadil\u0259si aparma\u011fa h\u0259r zaman haz\u0131rd\u0131r. <\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.iepf-ngo.org\/photos\/2T5A2580.JPG\" width= \"450\"><\/p>\n<p>Milli M\u0259clis s\u0259drinin m\u00fcavini Bahar Muradova deyib ki, Az\u0259rbaycanda h\u0259r k\u0259sin milli, dini, etnik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin\u0259 h\u00f6rm\u0259t ed\u0259n bir c\u0259miyy\u0259t m\u00f6vcuddur. Biz dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 bu sah\u0259d\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 fikir m\u00fcbadil\u0259si aparma\u011fa h\u0259r zaman haz\u0131r\u0131q. Biz \u00f6yr\u0259nm\u0259y\u0259 v\u0259 \u00f6yr\u0259tm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131q. Biz c\u0259miyy\u0259tl\u0259rd\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 anla\u015fma, bir-birin\u0259 d\u00f6z\u00fcml\u00fcl\u00fck \u015f\u0259raitind\u0259 ya\u015fayan insanlar\u0131n olmas\u0131n\u0131 ist\u0259yirik v\u0259 bunun \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259limizd\u0259n n\u0259 g\u0259lirs\u0259 etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131q.<\/p>\n<p>Bahar Muradova vur\u011fulay\u0131b ki, haz\u0131rda Q\u0259rbd\u0259ki d\u0259y\u0259rl\u0259rl\u0259 m\u00f6vcud reall\u0131q f\u0259rql\u0259nir. D\u0259y\u0259rl\u0259rin reall\u0131\u011fa \u00e7evirm\u0259si sah\u0259sind\u0259 median\u0131n ciddi f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 ehtiyac var. Az\u0259rbaycan d\u0259y\u0259rl\u0259ri qanun \u00fcz\u0259rind\u0259 deyil, qanunlar\u0131m\u0131z milli m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rimiz \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulub.<\/p>\n<p>Dini Qurumlara \u0130\u015f \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259sinin s\u0259dri M\u00fcbariz Qurbanl\u0131 Az\u0259rbaycanda tarix\u0259n m\u00f6vcud olan dini v\u0259 milli tolerantl\u0131\u011f\u0131n d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259ti s\u0259viyy\u0259sin\u0259 qald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n tarixi hadis\u0259 oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259yib. O vur\u011fulay\u0131b ki, Az\u0259rbaycana ilk d\u0259f\u0259 g\u0259l\u0259n insan buran\u0131 g\u00f6r\u0259nd\u0259n sonra onda \u00f6lk\u0259miz haqq\u0131nda y\u00fcks\u0259k fikirl\u0259r yaran\u0131r. Az\u0259rbaycan \u0259n\u0259n\u0259vi tolerant \u00f6lk\u0259dir. Az\u0259rbaycanda he\u00e7 vaxt dini z\u0259mind\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259 olmay\u0131b. Burada ya\u015fayan dig\u0259r xalqlara qar\u015f\u0131 h\u0259r zaman h\u00f6rm\u0259tl\u0259 yana\u015f\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>M\u00fcbariz Qurbanl\u0131 \u00f6z \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda Az\u0259rbaycan\u0131n tarix\u0259n b\u00fct\u00fcn dinl\u0259r\u0259 d\u00f6z\u00fcml\u00fc yana\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirib: &#8220;M\u0259s\u0259l\u0259n Qafqazda y\u0259hudil\u0259rin m\u0259skunla\u015fmas\u0131, Qafqaz Albaniyas\u0131n\u0131n olmas\u0131 daima bu b\u00f6lg\u0259d\u0259 tolerantl\u0131q oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rib. \u0130slam\u0131 q\u0259bul etdikd\u0259n sonra da dig\u0259r dinl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 d\u00f6z\u00fcml\u00fc olmu\u015fuq. Bizim tariximiz\u0259 baxsan\u0131z orada he\u00e7 zaman dinl\u0259raras\u0131, mill\u0259tl\u0259raras\u0131 sava\u015f olmay\u0131b. Bizim 20 faiz torpa\u011f\u0131m\u0131z Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal edilib. Bununla bel\u0259 Az\u0259rbaycanda erm\u0259nil\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilik a\u015f\u0131lanm\u0131r. Bizd\u0259 daima bel\u0259 olub. Az\u0259rbaycana g\u0259l\u0259n \u018flc\u0259zir\u0259 beyn\u0259lxalq televiziyas\u0131n\u0131n \u0259m\u0259kda\u015f\u0131 il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fcm. M\u00fcxbir\u0259 Az\u0259rbaycana g\u0259lm\u0259mi\u015fd\u0259n \u00f6nc\u0259 n\u0259 kimi m\u0259lumatlar \u0259ld\u0259 etdiyini soru\u015fdum. Dedi: &#8220;B\u0259li m\u0259n Az\u0259rbaycanla ba\u011fl\u0131 m\u0259lumatlar \u0259ld\u0259 etm\u0259y\u0259 c\u0259hd etdim. T\u0259\u0259ss\u00fcfl\u00fckl\u0259 deyim ki, Az\u0259rbaycan bar\u0259d\u0259 \u00e7ox b\u0259dbin m\u0259lumatlarla rastla\u015fd\u0131m. Az\u0259rbaycan \u018ffqan\u0131stan\u0131n Kabulu kimi tan\u0131td\u0131r\u0131l\u0131r. Lakin bura g\u0259ldikd\u0259n sonra \u0259ld\u0259 etdiyim m\u0259lumatlar\u0131n tamamil\u0259 yanl\u0131\u015f oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fcm. Burada xalq mehriban \u015f\u0259kild\u0259 ya\u015fay\u0131r. Sabitlikdir. Az\u0259rbaycan inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan m\u00fcs\u0259lman \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n biridir.&#8221; M\u0259n d\u0259 t\u0259\u0259ss\u00fcf edir\u0259m ki, apar\u0131c\u0131 K\u0130V n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri Az\u0259rbaycan bar\u0259d\u0259 h\u0259qiq\u0259tl\u0259ri yaymaqdan \u00e7\u0259kinirl\u0259r. Az\u0259rbaycana ilk d\u0259f\u0259 g\u0259l\u0259n insan b\u0259dbin fikirl\u0259rl\u0259 g\u0259ls\u0259 d\u0259, buran\u0131 g\u0259lib g\u00f6r\u0259nd\u0259n sonra fikirl\u0259ri tamamil\u0259 d\u0259yi\u015fir&#8221;. <\/p>\n<p>M.Qurbanl\u0131 Avropada son g\u00fcnl\u0259r davam ed\u0259n miqrant ax\u0131n\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 d\u0259 toxunub: &#8220;42 \u00f6lk\u0259d\u0259 bu g\u00fcn m\u0259zh\u0259bl\u0259r aras\u0131, mill\u0259tl\u0259raras\u0131 sava\u015flar gedir. H\u0259r il \u0259n az 200 min insan bu sava\u015flarda h\u0259yat\u0131n\u0131 itirir. \u015e\u0259h\u0259rl\u0259r m\u0259hv edilir. \u0130ndi Avropaya 1 milyon miqrant\u0131n ax\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir. Bu b\u00f6y\u00fck bir iqtisadi problem yaradacaq. Son 14 ild\u0259 2,5 milyon insan etnik v\u0259 dini z\u0259mind\u0259 ged\u0259n m\u00fcharib\u0259l\u0259rin qurban\u0131 olub. Dini v\u0259 m\u0259zh\u0259b m\u00fcharib\u0259l\u0259ri c\u0259miyy\u0259tl\u0259ri m\u0259hv\u0259 apar\u0131r. D\u00f6vl\u0259tl\u0259r bunun qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131rlar. Biz\u0259 Allah pey\u011f\u0259mb\u0259rl\u0259r g\u00f6nd\u0259rib. H\u0259zr\u0259ti \u0130sa, H\u0259zr\u0259ti Musa, H\u0259zr\u0259ti M\u0259h\u0259mm\u0259d (\u0259) v\u0259 onlarla birlikd\u0259 kitablar g\u00f6nd\u0259rilib. B\u00fct\u00fcn dinl\u0259r haz\u0131rda ba\u015f ver\u0259nl\u0259ri t\u0259nqid edir. He\u00e7 bir din insan \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc d\u0259y\u0259rl\u0259ndirmir. Maraql\u0131d\u0131r pey\u011f\u0259mb\u0259rl\u0259rd\u0259n hans\u0131sa bu g\u00fcn sa\u011f olsayd\u0131 d\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259sind\u0259 ya\u015famaq ist\u0259rdi?! M\u0259n bel\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, Az\u0259rbaycanda ya\u015famaq ist\u0259y\u0259rdil\u0259r.&#8221;   <br \/>\nDQ\u0130DK-nin s\u0259drind\u0259n sonra  Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezident Yan\u0131nda QHT-l\u0259r\u0259 D\u00f6vl\u0259t D\u0259st\u0259yi \u015euras\u0131n\u0131n s\u0259dri, mill\u0259t v\u0259kili  Azay Quliyev terror\u00e7ulara din ad\u0131 verilm\u0259sin\u0259 naraz\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirib: &#8220;Bu g\u00fcn media n\u0259h\u0259ngl\u0259ri terror\u00e7ular\u0131 islam\u00e7\u0131 kimi t\u0259qdim etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu g\u00fcn \u0130\u015e\u0130D ad\u0131nda terror t\u0259\u015fkilat\u0131 var. Bunlar terror\u00e7ulard\u0131. Terror\u00e7ular\u0131n h\u0259r hans\u0131 dinl\u0259 he\u00e7 bir \u0259laq\u0259si yoxdur. T\u0259\u0259s\u00fcf ki, bu g\u00fcn h\u0259m beyn\u0259lxalq, h\u0259m d\u0259 b\u0259zi yerli m\u0259tbuatda onlar\u0131 &#8220;\u0130slam D\u00f6vl\u0259ti&#8221; kimi t\u0259qdim edirl\u0259r. Onlar \u00f6zl\u0259rini n\u0259 c\u00fcr adland\u0131r\u0131rlarsa adland\u0131rs\u0131nlar. Onlar\u0131n \u00f6zl\u0259rini islam\u00e7\u0131 adland\u0131rmas\u0131 h\u0259qiq\u0259td\u0259 onlar\u0131n dindar olmas\u0131na s\u00fcbut deyil. Burda i\u015ftirak ed\u0259n m\u0259tbuat n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rind\u0259n d\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 diqq\u0259tli olmalar\u0131n\u0131 ist\u0259yirik.&#8221; <\/p>\n<p>Qafqaz M\u00fcs\u0259lmanlar\u0131 \u0130dar\u0259sinin s\u0259dr m\u00fcavini Q\u0259m\u0259r Cavadl\u0131 deyib ki, Az\u0259rbaycan medias\u0131nda h\u0259r zaman dini v\u0259 m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00f6vzular \u00f6n planda olub. Haz\u0131rda milli tolerantl\u0131q m\u00f6vzusunda mediada says\u0131z-hesabs\u0131z informasiyalar var. Mediada dini daha d\u00fczg\u00fcn i\u015f\u0131qland\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn jurnalistika fak\u00fclt\u0259sind\u0259 d\u0259 dini bilikl\u0259r veril\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>Sonra Forumun i\u015fini panell\u0259rd\u0259 davam etdirilib. \u201cQloballa\u015fma d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 tolerantl\u0131q. M\u0259d\u0259ni m\u00fcxt\u0259lifliyi olan c\u0259miyy\u0259tl\u0259rd\u0259 dini v\u0259 qeyri-dini inanclara tolerant yana\u015fmada median\u0131n rolu\u201d, \u201cMultikulturalizmin, dinl\u0259raras\u0131 dialoqun, tolerant m\u00fchitin vacibliyi v\u0259 bu prosesl\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan modeli\u201d, \u201cAyr\u0131-se\u00e7kilik, d\u00f6z\u00fclm\u0259zlik v\u0259 zorak\u0131l\u0131\u011f\u0131n b\u00fct\u00fcn formalar\u0131 il\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 dini v\u0259 qeyri-dini inanclar\u0131n t\u00f6hf\u0259si\u201d m\u00f6vzular\u0131nda m\u00fczakir\u0259l\u0259r apar\u0131l\u0131b. <\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.iepf-ngo.org\/photos\/2T5A2579.JPG\" width= \"450\"><\/p>\n<p>T\u0259dbird\u0259 AB\u015e-\u0131n Dini X\u0259b\u0259r yazarlar\u0131 Assosiasiyas\u0131n\u0131n v\u0259 Din v\u0259 Pe\u015f\u0259l\u0259r M\u0259rk\u0259zinin direktoru Debra Mason,  Misirin Sultan H\u0259s\u0259n M\u0259scidinin axundu Xalid Hemay\u0259  , AB\u015e-\u0131n \u201cDini X\u0259b\u0259rl\u0259r Xidm\u0259ti\u201d media orqan\u0131n\u0131n  beyn\u0259lxalq strategiya departamentinin direktoru Brian Pellot , Beyn\u0259lxalq M\u0259tbuat \u0130nstitutunun G\u00fcrc\u00fcstan Milli Komit\u0259sinin n\u00fcmay\u0259nd\u0259si Paata Veshapidze , Misirin \u201cRozal Yusif\u201d q\u0259zetind\u0259 jurnalist v\u0259 t\u0259dqiqat\u00e7\u0131 olan \u018fhm\u0259d \u018fbu Seyyid \u018fhm\u0259d T\u0259rabeyik , Pakistan\u0131n \u201cM\u0259tbuat Azadl\u0131\u011f\u0131 Konsorsumu \u201d t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259ri Malik Ayub Xan , Dini Qurumlarla \u0130\u015f \u00dczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259sinin s\u0259dr m\u00fcavini G\u00fcnd\u00fcz \u0130smay\u0131lov , Dini Qurumlarla i\u015f \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259sinin Xarici \u0259laq\u0259l\u0259r \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fcdiri Nicat M\u0259mm\u0259dli,\u201cXalq C\u0259bh\u0259si\u201d q\u0259zetinin ba\u015f redaktoru  El\u00e7in Mirz\u0259b\u0259yli, M\u0259tbuat \u015euras\u0131n\u0131n s\u0259dr m\u00fcavini V\u00fcqar R\u0259himzad\u0259 , Jurnalistl\u0259rin H\u0259mkarlar \u0130ttifaq\u0131n\u0131n s\u0259dri M\u00fc\u015ffiq \u018fl\u0259sg\u0259rli,  \u201c525-ci q\u0259zet\u201d-in ba\u015f redaktoru R\u0259\u015fad M\u0259cid, Az\u0259rbaycan Da\u011f Y\u0259hudil\u0259ri \u0130cmas\u0131n\u0131n s\u0259dri Milix Yevdayev, Rus-pravoslav kils\u0259sinin Bak\u0131 v\u0259 X\u0259z\u0259ryan\u0131 yeparxiyas\u0131n\u0131n yepiskopu Aleksandr \u0130\u015fein o c\u00fcml\u0259d\u0259n Az\u0259rbaycandak\u0131 katolik Kils\u0259sinin v\u0259 Alban-Udin icmas\u0131n\u0131n t\u0259msil\u00e7il\u0259ri d\u0259 m\u0259ruz\u0259 il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edibl\u0259r.<br \/>\nBeyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sah\u0259sind\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f \u0130srail eksperti, \u201cC\u0259miyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn beyn\u0259lxalq layih\u0259l\u0259r\u201d qeyri-h\u00f6kum\u0259t t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259ri Arye Qut bildirib ki, Erm\u0259nistan il\u0259 a\u011f\u0131r v\u0259 qanl\u0131 \u0259razi m\u00fcnaqi\u015f\u0259sin\u0259 v\u0259 \u0259razisinin 20 faizinin i\u015f\u011fal edilm\u0259sin\u0259, bir milyondan \u00e7ox qa\u00e7q\u0131n v\u0259 m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcn\u00fcn\u00fcn olmas\u0131na baxmayaraq, ikili standartlardan \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n v\u0259 \u00e7ox m\u00fcr\u0259kk\u0259b v\u0259 k\u00f6vr\u0259k geosiyasi \u0259hat\u0259d\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 C\u0259nubi Qafqaz\u0131n ham\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259bul edil\u0259n regional lideri olmaqla b\u0259rab\u0259r, h\u0259m d\u0259 h\u0259qiqi sivilizasiyalararas\u0131 v\u0259 dinl\u0259raras\u0131 dialoq n\u00fcmun\u0259sidir\u201d.<\/p>\n<p>O deyib: \u201cAncaq etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259y\u0259 v\u0259 t\u0259cav\u00fcz\u0259 baxmayaraq, tolerantl\u0131q v\u0259 multikulturalizm Az\u0259rbaycan c\u0259miyy\u0259tinin m\u00fch\u00fcm \u0259saslar\u0131ndan biri olaraq qalmaqdad\u0131r. Bu bax\u0131mdan Az\u0259rbaycan unikal d\u00fcny\u0259vi \u00f6lk\u0259, islam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259k iqtisadi s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf ed\u0259n, Q\u0259rb praqmatizminin \u015e\u0259rq qonaqp\u0259rv\u0259rliyi v\u0259 \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri il\u0259 s\u0131x \u00e7ul\u011fala\u015fd\u0131\u011f\u0131 inki\u015faf mayak\u0131d\u0131r. Az\u0259rbaycan bir \u00e7ox dinl\u0259rin v\u0259 xalqlar\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin v\u0259t\u0259ni olub v\u0259 olacaq. Q\u0259dim Az\u0259rbaycan torpa\u011f\u0131nda y\u0259hudilik v\u0259 islam, at\u0259\u015fp\u0259r\u0259stlik v\u0259 xristianl\u0131q m\u00f6vcud olub. El\u0259 bu g\u00fcn\u00fcn \u00f6z\u00fcnd\u0259 bu torpaq tolerantl\u0131\u011fa v\u0259 dini d\u00f6z\u00fcml\u00fcl\u00fcy\u0259 misli g\u00f6r\u00fcnm\u0259mi\u015f c\u0259hdl\u0259r g\u00f6st\u0259rir. \u00d6lk\u0259nin y\u0259hudi icmas\u0131na s\u0259mimi qarda\u015fl\u0131q m\u00fcnasib\u0259ti Az\u0259rbaycan tolerantl\u0131\u011f\u0131n\u0131n parlaq n\u00fcmun\u0259sidir. Az\u0259rbaycanda he\u00e7 vaxt antisemitizmin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 y\u0259hudil\u0259rin he\u00e7 vaxt \u00f6zl\u0259rini \u0259cn\u0259bi hiss etm\u0259dikl\u0259rini vur\u011fulamaq laz\u0131md\u0131r. Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin himay\u0259darl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 iki sinaqoq v\u0259 C\u0259nubi Qafqazda \u0259n iri y\u0259hudi t\u0259hsil m\u0259rk\u0259zi in\u015fa edilib. Bundan \u0259lav\u0259, \u00f6lk\u0259d\u0259 ilk y\u0259hudi muzeyi in\u015fa etm\u0259k planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. \u0130nsanlar\u0131n t\u0259kc\u0259 eyni dinin ba\u015fqa bir c\u0259r\u0259yan\u0131na m\u0259xsus olmalar\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n m\u0259hv edildiyi bu zal\u0131m v\u0259 qanl\u0131-qadal\u0131 d\u00fcnyam\u0131zda biz \u0130sraild\u0259 m\u00fcasir, sivil v\u0259 g\u00fccl\u00fc Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259qiqi v\u0259 keyfiyy\u0259tli n\u00fcmun\u0259sini m\u00fc\u015fahid\u0259 edir v\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259ndiririk. Az\u0259rbaycan \u0259slind\u0259 islam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 h\u0259qiqi bir \u00f6rn\u0259k, bir n\u00f6v t\u0259r\u0259qqi v\u0259 inki\u015faf mayak\u0131 ola bil\u0259r\u201d.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin Administrasiyas\u0131n\u0131n \u0130ctimai-siyasi m\u0259s\u0259ll\u0259r \u015f\u00f6b\u0259sinin b\u00f6y\u00fck m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7isi M\u0259hs\u0259ti \u018fliyeva is\u0259 bildirdi ki, bu g\u00fcn Az\u0259rbaycanda 30 000 erm\u0259ni \u0259silli Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 ya\u015fay\u0131r. \u201cLakin \u0259g\u0259r Siz Erm\u0259nistana gets\u0259z, orda n\u0259inki 30 000 &#8211; 3 n\u0259f\u0259r d\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131 \u0259silli Erm\u0259nistan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 tapa bilm\u0259rsiz. Erm\u0259nistanda erm\u0259nil\u0259rd\u0259n ba\u015fqa b\u00fct\u00fcn dig\u0259r mill\u0259tl\u0259r \u00f6lk\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131b. Bu g\u00fcn Erm\u0259nistan monod\u00f6vl\u0259t\u0259 \u00e7evrilib. Erm\u0259nistanda t\u0259k antit\u00fcrkizm yox, h\u0259m\u00e7inin g\u00fccl\u00fc antisemitizm d\u0259 ba\u015f al\u0131b gedir, orda y\u0259hudi \u0259silli v\u0259t\u0259nda\u015f \u00e7ox az qal\u0131b, qalanlar da g\u00fccl\u00fc t\u0259zyiq\u0259 m\u0259ruz qal\u0131blar. Deyil\u0259nl\u0259rd\u0259n bel\u0259 n\u0259tic\u0259 \u00e7\u0131xarmaq olar ki, Az\u0259rbaycanda etnik problem v\u0259 \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 mill\u0259tl\u0259raras\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 he\u00e7 bir problem yoxdur. Onda ortal\u0131\u011fa sual \u00e7\u0131x\u0131r, b\u0259s onda erm\u0259nil\u0259rin burda n\u0259 problem olub? Cavab birdir \u2013 erm\u0259nil\u0259rin Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 yaln\u0131z \u0259razi iddias\u0131 var.\u201d<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, forum i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n Quba, Q\u0259b\u0259l\u0259, \u015e\u0259ki v\u0259 Qax rayonlar\u0131na s\u0259f\u0259r  ed\u0259r\u0259k buradak\u0131 m\u00fcxt\u0259lif dinl\u0259r\u0259 aid tarixi abid\u0259 v\u0259 m\u0259kanlarla tan\u0131\u015f olacaqlar. <\/p>\n<p>BAMF-\u0131n \u0130nformasiya Departamenti<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p><b>Beyn\u0259lxalq Avrasiya M\u0259tbuat Fondunun t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ke\u00e7iril\u0259n &#8220;Dini v\u0259 Milli Tolerantl\u0131q &#8211; Mill\u0259tl\u0259ras\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin inki\u015faf etdirilm\u0259sind\u0259 median\u0131n rolu&#8221; adl\u0131 forumda \u00f6lk\u0259nin r\u0259smi \u015f\u0259xsl\u0259ri, dini icmalar\u0131n s\u0259drl\u0259ri, media n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri, xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rin dini ekspertl\u0259ri i\u015ftirak edibl\u0259r.  <br \/>\nForumu q\u0131sa salamlama il\u0259 BAMF-\u0131n s\u0259dri Umud Mirz\u0259yev a\u00e7\u0131q elan edib. Umud Mirz\u0259yev Az\u0259rbaycandak\u0131 dini v\u0259 milli tolerantl\u0131\u011f\u0131n \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rind\u0259n s\u00f6z a\u00e7\u0131b.Forum d\u00fcnyan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n d\u0259v\u0259t olunan qonaqlar\u0131, jurnalistl\u0259ri v\u0259 ekspertl\u0259ri Az\u0259rbaycandak\u0131 tolerantl\u0131q \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri il\u0259 daha yax\u0131ndan tan\u0131\u015f etm\u0259k m\u0259qs\u0259di il\u0259 t\u0259\u015fkil olunub.<br \/>\n<\/b><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-604","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-xeberler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iepf-ngo.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/604","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iepf-ngo.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iepf-ngo.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iepf-ngo.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iepf-ngo.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=604"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/iepf-ngo.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/604\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iepf-ngo.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=604"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iepf-ngo.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=604"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iepf-ngo.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=604"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}