{"id":756,"date":"2020-03-05T11:01:16","date_gmt":"2020-03-05T07:01:16","guid":{"rendered":"http:\/\/iepf-ngo.org\/az\/bamf-in-ermenistanin-isgal-etdiyi-azerbaycan-torpaqlarinda-toretdiyi-vandalizm-a\/"},"modified":"2020-03-05T11:01:16","modified_gmt":"2020-03-05T07:01:16","slug":"bamf-in-ermenistanin-isgal-etdiyi-azerbaycan-torpaqlarinda-toretdiyi-vandalizm-a","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iepf-ngo.org\/az\/bamf-in-ermenistanin-isgal-etdiyi-azerbaycan-torpaqlarinda-toretdiyi-vandalizm-a\/","title":{"rendered":"BAMF-\u0131n Erm\u0259nistan\u0131n i\u015f\u011fal etdiyi Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131nda t\u00f6r\u0259tdiyi vandalizm aktlar\u0131na dair b\u0259yanat\u0131 &#8211; BMT-nin \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 \u015euras\u0131n\u0131n 43-c\u00fc sessiyas\u0131n\u0131n s\u0259n\u0259dl\u0259ri aras\u0131nda"},"content":{"rendered":"<p style=\"margin: 0.7em 0px; text-align: justify; font-family: Georgia; font-size: 19px;\">\n\t<strong>Az\u0259rbaycanda yerl\u0259\u015f\u0259n, BMT-nin \u0130qtisadi Sosial \u015euras\u0131 (ECOSOC) yan\u0131nda \u0259sas m\u0259\u015fv\u0259r\u0259t\u00e7i statusa malik Beyn\u0259lxalq Avrasiya M\u0259tbuat Fondunun (BAMF) BMT-nin \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 \u015euras\u0131n\u0131n 43-c\u00fc sessiyas\u0131n\u0131n s\u0259n\u0259dl\u0259ri \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 yaz\u0131l\u0131 b\u0259yanat\u0131 yay\u0131mlan\u0131b.<\/strong><\/p>\n<p style=\"margin: 0.7em 0px; text-align: justify; font-family: Georgia; font-size: 19px;\">\n\tBAMF prezidenti Umud Mirz\u0259yevin&nbsp;<strong>EDNews<\/strong>-a verdiyi m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, &#8220;M\u00fcnaqi\u015f\u0259 zonalar\u0131nda m\u0259d\u0259ni v\u0259 dini irsin m\u0259hv edilm\u0259si&#8221; ba\u015fl\u0131ql\u0131 b\u0259yanatda qon\u015fu Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n Az\u0259rbaycan \u0259razisinin 20% -nin i\u015f\u011fal\u0131na s\u0259b\u0259b olan Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259si bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat verilir. B\u0259yanatda, h\u0259m\u00e7inin Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda v\u0259 ona biti\u015fik 7 rayonda da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f maddi, m\u0259d\u0259ni v\u0259 dini obyektl\u0259r bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatlar yer al\u0131b.<\/p>\n<p style=\"margin: 0.7em 0px; text-align: justify; font-family: Georgia; font-size: 19px;\">\n\tDaha sonra, BAMF s\u0259yl\u0259ri birl\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 v\u0259 \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 \u015euras\u0131n\u0131 v\u0259 h\u0259r bir d\u00f6vl\u0259ti ayr\u0131-ayr\u0131l\u0131qda m\u00fcharib\u0259 zonalar\u0131nda, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n i\u015f\u011fal olunmu\u015f \u0259razil\u0259rind\u0259 m\u0259d\u0259ni irs v\u0259 \u0259mlaklar\u0131n m\u0259hv edilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 yaranm\u0131\u015f v\u0259ziyy\u0259t\u0259 diqq\u0259tl\u0259 yana\u015fma\u011fa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p style=\"margin: 0.7em 0px; text-align: justify; font-family: Georgia; font-size: 19px;\">\n\tEyni zamanda, BAMF Cenevr\u0259d\u0259ki Beyn\u0259lxalq \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 v\u0259 \u0130nki\u015faf \u0130nstitutu il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 17 mart 2020-ci il tarixd\u0259 BMT-nin Cenevr\u0259 ofisind\u0259 &#8220;M\u00fcharib\u0259 b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 m\u0259d\u0259ni irs&#8221; adl\u0131 paralel sessiya t\u0259\u015fkil etm\u0259yi planla\u015fd\u0131rm\u0131\u015fd\u0131. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 \u015euras\u0131n\u0131n katibliyi Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n Cenevr\u0259 n\u00fcmay\u0259nd\u0259liyinin Ba\u015f direktorunun Coronavirus il\u0259 ba\u011fl\u0131 yaranm\u0131\u015f qlobal v\u0259ziyy\u0259t\u0259 (COVID-19) v\u0259 m\u00fcmk\u00fcn n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 dair t\u00f6vsiy\u0259l\u0259rin\u0259 \u0259sas\u0259n&nbsp; \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 \u015euras\u0131n\u0131n 43-c\u00fc iclas\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 planla\u015fd\u0131r\u0131lan b\u00fct\u00fcn t\u0259dbirl\u0259r l\u0259\u011fv edilib.<\/p>\n<p style=\"margin: 0.7em 0px; text-align: justify; font-family: Georgia; font-size: 19px;\">\n\tBuna baxmayaraq, BMT-nin \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 \u015euras\u0131n\u0131n 43-c\u00fc sessiyas\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259ki s\u0259n\u0259dl\u0259r aras\u0131nda Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n i\u015f\u011fal olunmu\u015f \u0259razil\u0259rind\u0259 t\u00f6r\u0259dil\u0259n b\u00fct\u00fcn vandalizm aktlar\u0131n\u0131, i\u015f\u011fal fakt\u0131n\u0131 \u0259ks etdir\u0259n r\u0259smi b\u0259yanat h\u0259r k\u0259sin istifad\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn a\u00e7\u0131qd\u0131r.<\/p>\n<p style=\"margin: 0.7em 0px; text-align: justify; font-family: Georgia; font-size: 19px;\">\n\tB\u0259y\u0259nat\u0131n \u0259slini bu link vasit\u0259sil\u0259 \u0259ld\u0259 ed\u0259 bil\u0259rsiniz:&nbsp;<a href=\"https:\/\/ap.ohchr.org\/documents\/alldocs.aspx?doc_id=36920&amp;fbclid=IwAR2nhzPDCnO5G7yaWMtG0x1KRzmXvSzmaND--_7AtNqmXg96rH7Jpe4X7nA\" style=\"color: rgb(32, 101, 194);\">https:\/\/ap.ohchr.org<\/a><\/p>\n<p style=\"margin: 0.7em 0px; text-align: justify; font-family: Georgia; font-size: 19px;\">\n\t<strong>EDNews&nbsp;<\/strong>s\u0259n\u0259din Az\u0259rbaycan dilin\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 olunmu\u015f m\u0259zmununu t\u0259qdim edir:<\/p>\n<div style=\"font-family: Georgia; font-size: 19px; text-align: center;\">\n\t&nbsp;<\/div>\n<p align=\"center\" style=\"margin: 0.7em 0px; text-align: justify; font-family: Georgia; font-size: 19px;\">\n\t<strong>&#8220;M\u00fcnaqi\u015f\u0259 zonalar\u0131nda m\u0259d\u0259ni v\u0259 dini irsin m\u0259hv edilm\u0259si&#8221;<\/strong><br \/>\n\t&nbsp;<\/p>\n<p style=\"margin: 0.7em 0px; text-align: justify; font-family: Georgia; font-size: 19px;\">\n\tM\u00fcnaqi\u015f\u0259 zonalar\u0131nda m\u0259d\u0259niyy\u0259t abid\u0259l\u0259rinin v\u0259 memarl\u0131q m\u0259kanlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 problemi bir ne\u00e7\u0259 onillikl\u0259r \u0259rzind\u0259 \u0259n aktual probleml\u0259rd\u0259n biri olmu\u015fdur. M\u0259d\u0259ni s\u0259rv\u0259tl\u0259rin m\u0259hv edilm\u0259si b\u00fct\u00fcn beyn\u0259lxalq norma v\u0259 standartlar\u0131n ciddi \u015f\u0259kild\u0259 pozulmas\u0131 dem\u0259kdir. Bununla yana\u015f\u0131, m\u0259d\u0259ni irsin v\u0259 \u015f\u0259xsi \u0259mlak\u0131n v\u0259h\u015fic\u0259sin\u0259 m\u0259hv edildiyi v\u0259 ya vandalizm aktlar\u0131na m\u0259ruz qald\u0131\u011f\u0131 hallar\u0131n say\u0131, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259 zonalar\u0131nda daim artmaqd\u0131r.<\/p>\n<p style=\"margin: 0.7em 0px; text-align: justify; font-family: Georgia; font-size: 19px;\">\n\t1980-ci ill\u0259rd\u0259n b\u0259ri d\u00fcnyada silahl\u0131 m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rin k\u0259skinl\u0259\u015fm\u0259si m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Daha sonra Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n da\u011f\u0131lmas\u0131 postsovet m\u0259kan\u0131nda, x\u00fcsus\u0259n d\u0259&nbsp;<strong><u>Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f<\/u><\/strong>&nbsp;b\u00f6lg\u0259sind\u0259 bir s\u0131ra m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rin yaranmas\u0131 il\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t olundu.<\/p>\n<p style=\"margin: 0.7em 0px; text-align: justify; font-family: Georgia; font-size: 19px;\">\n\tM\u0259d\u0259ni irsin t\u0259hl\u00fck\u0259 alt\u0131na d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fc bir ne\u00e7\u0259 v\u0259ziyy\u0259t m\u00f6vcuddur: birincisi, d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259, ikincisi, ayr\u0131-ayr\u0131 xalqlar\u0131n tarixi irsinin m\u00fcxt\u0259lif ekstremist v\u0259 terror\u00e7u qruplar t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259hv edilm\u0259si, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc v\u0259 \u0259n d\u0259h\u015f\u0259tlisi, d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin \u00f6zl\u0259ri tarixi yenid\u0259n yazmaq v\u0259 onu \u00f6zl\u0259rin\u0259 laz\u0131m olan \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259qdim etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn i\u015f\u011fal etdikl\u0259ri \u0259razid\u0259 tarixi d\u0259y\u0259rl\u0259ri m\u0259hv etm\u0259k q\u0259rar\u0131na g\u0259l\u0259rk\u0259n.<\/p>\n<p style=\"margin: 0.7em 0px; text-align: justify; font-family: Georgia; font-size: 19px;\">\n\t1954-c\u00fc ild\u0259 YUNESKO-nun himay\u0259si il\u0259 silahl\u0131 qar\u015f\u0131durma v\u0259ziyy\u0259tind\u0259 m\u0259d\u0259ni s\u0259rv\u0259tl\u0259rin qorunmas\u0131 haqq\u0131nda Haaqa Konvensiyas\u0131 q\u0259bul edildi. 24 Mart 2017-ci ild\u0259 BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131,&nbsp; tarixd\u0259 ilk d\u0259f\u0259 olaraq m\u0259d\u0259ni irsin qorunmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar 2347 sayl\u0131 q\u0259tnam\u0259ni yekdillikl\u0259 q\u0259bul etdi. Q\u0259tnam\u0259 silahl\u0131 qar\u015f\u0131durma v\u0259ziyy\u0259tind\u0259 x\u00fcsus\u0259n terror\u00e7u qruplar t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259d\u0259ni irsin qanunsuz m\u0259hv edilm\u0259sini, habel\u0259 talan\u00e7\u0131l\u0131q v\u0259 qanunsuz olaraq m\u0259d\u0259ni s\u0259rv\u0259tl\u0259rin \u00f6lk\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 hallar\u0131n\u0131, tarixi k\u00f6kl\u0259ri v\u0259 m\u0259d\u0259ni m\u00fcxt\u0259lifliyi inkar etm\u0259k c\u0259hdl\u0259rinin m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259ri daha da g\u00fccl\u0259ndirm\u0259si v\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259d\u0259n sonrak\u0131 milli bar\u0131\u015f\u0131\u011fa mane olmas\u0131 v\u0259 bununla da m\u00fcnaqi\u015f\u0259d\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini v\u0259 sabitliyini, idar\u0259etm\u0259sini, sosial, iqtisadi v\u0259 m\u0259d\u0259ni inki\u015faf\u0131n\u0131 pozmas\u0131n\u0131 vur\u011fulay\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p style=\"margin: 0.7em 0px; text-align: justify; font-family: Georgia; font-size: 19px;\">\n\tBundan \u0259vv\u0259l, 6 oktyabr 2016-c\u0131 il tarixind\u0259 \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 \u015euras\u0131 yekdillikl\u0259 &#8220;M\u0259d\u0259ni h\u00fcquqlar v\u0259 m\u0259d\u0259ni irsin qorunmas\u0131&#8221; adl\u0131 q\u0259tnam\u0259&nbsp; (A\/HRC\/ RES\/33\/20) q\u0259bul etdi. Q\u0259tnam\u0259d\u0259 m\u0259d\u0259ni h\u00fcquqlardan, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 h\u0259r k\u0259sin m\u0259d\u0259ni h\u0259yatda i\u015ftirak etm\u0259k h\u00fcququndan, o c\u00fcml\u0259d\u0259n m\u0259d\u0259ni irsd\u0259n istifad\u0259 etm\u0259k h\u00fcququna x\u0259l\u0259l g\u0259tir\u0259 v\u0259 m\u0259hvedici t\u0259sir g\u00f6st\u0259rdiyi qeyd olunur, d\u00fcnyadak\u0131 silahl\u0131 qar\u015f\u0131durmalar zaman\u0131 v\u0259 ya sonras\u0131nda m\u0259d\u0259ni irsin qanunsuz olaraq m\u0259hv edilm\u0259sin\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015f b\u00fct\u00fcn h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 pisl\u0259nilir, m\u00fcnaqi\u015f\u0259d\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259nl\u0259r\u0259, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259r\u0259 veril\u0259n m\u0259d\u0259ni h\u00fcquqlar\u0131n tam t\u0259min edilm\u0259sinin tez bir zamanda b\u0259rpa olunmas\u0131n\u0131n vacibliyini q\u0259bul ed\u0259r\u0259k silahl\u0131 qar\u015f\u0131durmalar\u0131n b\u00fct\u00fcn t\u0259r\u0259fl\u0259rini beyn\u0259lxalq humanitar h\u00fcquq \u00fczr\u0259 \u00f6hd\u0259likl\u0259rin\u0259 uy\u011fun olaraq g\u00fcc t\u0259tbiqind\u0259n v\u0259 ya m\u0259d\u0259ni s\u0259rv\u0259tl\u0259rin h\u0259d\u0259f\u0259 al\u0131nmas\u0131ndan \u00e7\u0259kinm\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p style=\"margin: 0.7em 0px; text-align: justify; font-family: Georgia; font-size: 19px;\">\n\tProblem t\u0259kc\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t obyektl\u0259rinin da\u011f\u0131d\u0131lmas\u0131 deyil, i\u015f\u011fal olunmu\u015f \u0259razid\u0259 m\u00fclkiyy\u0259t h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n pozulmas\u0131 da bura daxildir. Y\u00fcz minl\u0259rl\u0259 qa\u00e7q\u0131n v\u0259 m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcn evl\u0259rini t\u0259rk etm\u0259k m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qal\u0131b. \u0130nsanlar \u0259n z\u0259ruri \u015feyl\u0259rini g\u00f6t\u00fcr\u0259r\u0259k evl\u0259rini v\u0259 m\u00fclkl\u0259rini t\u0259rk edirl\u0259r. N\u0259tic\u0259d\u0259 evl\u0259ri ya ba\u015fqalar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n z\u0259bt olunur, ya da sad\u0259c\u0259 da\u011f\u0131d\u0131l\u0131r. Tarixd\u0259 insanlar\u0131nm\u00fcnaqi\u015f\u0259 ba\u015fa \u00e7atd\u0131qdan sonra \u00f6z do\u011fma yurdlar\u0131na qay\u0131td\u0131\u011f\u0131 v\u0259 yenid\u0259n \u00f6z evl\u0259rind\u0259 m\u0259skunla\u015fd\u0131\u011f\u0131na dair n\u00fcmun\u0259l\u0259r azd\u0131r. M\u00fcharib\u0259 zaman\u0131 \u0259mlak\u0131n itirilm\u0259si v\u0259 evl\u0259rin t\u0259rk edilm\u0259si bar\u0259d\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k laz\u0131md\u0131r; \u0259ks\u0259r hallarda insanlar he\u00e7 bir kompensasiya alm\u0131rlar.<\/p>\n<p style=\"margin: 0.7em 0px; text-align: justify; font-family: Georgia; font-size: 19px;\">\n\tBeyn\u0259lxalq Avrasiya M\u0259tbuat Fondu (BAMF) 1992-ci ild\u0259 &#8220;Evd\u0259 s\u00fclh, \u00f6lk\u0259d\u0259 s\u00fclh, cahanda s\u00fclh&#8221; \u015f\u00fcar\u0131 il\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015fv\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli h\u0259d\u0259fi qlobal s\u00fclh quruculu\u011fu, b\u0259rab\u0259r v\u0259 davaml\u0131&nbsp; inki\u015fafa d\u0259st\u0259k verm\u0259k olan beyn\u0259lxalq Qeyri-H\u00f6kum\u0259t T\u0259\u015fkilat\u0131d\u0131r. Yarand\u0131\u011f\u0131 vaxtdan b\u0259ri BAMF co\u011frafi f\u0259aliyy\u0259tini postsovet, Asiya v\u0259 Avropada geni\u015fl\u0259ndirib; BMT qurumlar\u0131, AB\u015e D\u00f6vl\u0259t Departamenti, Avropa Komissiyas\u0131, Beyn\u0259lxalq M\u0259tbuat \u0130nstitutu, Beyn\u0259lxalq S\u00fclh B\u00fcrosu, Az\u0259rbaycanda yerl\u0259\u015f\u0259n m\u00fcxt\u0259lif xarici diplomatik n\u00fcmay\u0259nd\u0259likl\u0259r v\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar, d\u00f6vl\u0259t v\u0259 qeyri-h\u00f6kum\u0259t strukturlar\u0131 il\u0259 m\u00f6hk\u0259m \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u0259laq\u0259l\u0259ri qura bilib.BAMF, t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131qquraraq \u0259halinin h\u0259ssas t\u0259b\u0259q\u0259sin\u0259, x\u00fcsusil\u0259 qad\u0131n v\u0259 u\u015faqlara, mina qurbanlar\u0131na, m\u00fcharib\u0259d\u0259n z\u0259r\u0259r \u00e7\u0259kmi\u015f b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 ya\u015fayan qa\u00e7q\u0131n v\u0259 m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259r\u0259 d\u0259st\u0259k olmaq, c\u0259miyy\u0259t\u0259 inteqrasiya, h\u00fcquq v\u0259 b\u0259rab\u0259rliyin t\u0259min olunmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fcxt\u0259lif humanitar, sosial, media v\u0259 t\u0259hsil layih\u0259l\u0259rini h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn i\u015fl\u0259yir. Bundan \u0259lav\u0259, t\u0259\u015fkilat s\u0259n\u0259dli filml\u0259r \u00e7\u0259k\u0259r\u0259k h\u0259qiq\u0259ti ictimaiyy\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131raraq d\u00fcnyan\u0131n diqq\u0259tini ba\u015f ver\u0259n vandalizm aktlar\u0131na v\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259 zonalar\u0131nda m\u0259d\u0259ni irsin m\u0259hv edilm\u0259sin\u0259 c\u0259lb etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Haz\u0131rda BAMF be\u015f \u0259sas istiqam\u0259td\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir: Media v\u0259 V\u0259t\u0259nda\u015f C\u0259miyy\u0259tinin \u0130nki\u015faf\u0131; S\u00fclh quruculu\u011fu v\u0259 M\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rin H\u0259ll edilm\u0259si; \u0130cman\u0131n inki\u015faf\u0131; Qa\u00e7q\u0131nlar \/ m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 probleml\u0259r; v\u0259 T\u0259hsil.<\/p>\n<p style=\"margin: 0.7em 0px; text-align: justify; font-family: Georgia; font-size: 19px;\">\n\tM\u00f6vcud konvensiya v\u0259 q\u0259tnam\u0259l\u0259r\u0259 baxmayaraq m\u0259d\u0259ni irsin q\u0259sd\u0259n m\u0259hv edilm\u0259si problem ild\u0259n-il\u0259 art\u0131r. D\u00fcnyan\u0131n 50-d\u0259n \u00e7ox \u00f6lk\u0259sind\u0259 ba\u015f ver\u0259n qar\u015f\u0131durmalar, 65 milyondan \u00e7ox qa\u00e7q\u0131n v\u0259 m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcn\u00fcn meydana \u00e7\u0131xmas\u0131, m\u0259d\u0259ni \/ dini irs v\u0259 m\u00fclkiyy\u0259tin da\u011f\u0131d\u0131lmas\u0131 hallar\u0131n\u0131n say\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r. Bu v\u0259ziyy\u0259t beyn\u0259lxalq m\u00fcqavil\u0259l\u0259r\u0259 v\u0259 adi beyn\u0259lxalq h\u00fcquqa uy\u011fun olaraq m\u0259d\u0259ni irsin qorunmas\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6vl\u0259tl\u0259r v\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar, v\u0259t\u0259nda\u015f h\u00fcquqlar\u0131 f\u0259allar\u0131 v\u0259 ekspertl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259rhal v\u0259 daha q\u0259tiyy\u0259tli add\u0131mlar at\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b edir.<\/p>\n<p style=\"margin: 0.7em 0px; text-align: justify; font-family: Georgia; font-size: 19px;\">\n\tAz\u0259rbaycan tarixi abid\u0259l\u0259rin qorunmas\u0131 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan bir \u00e7ox beyn\u0259lxalq konvensiya v\u0259 komit\u0259l\u0259rin i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131d\u0131r, eyni zamanda 90-c\u0131 ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259n b\u0259ri qon\u015fu Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259razisinin t\u0259xmin\u0259n 20% -nin i\u015f\u011fal olunmas\u0131 problemi il\u0259 \u00fczl\u0259\u015f\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. \u0130ndiy\u0259 q\u0259d\u0259r d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n i\u015f\u011fal olunmu\u015f \u0259razil\u0259rind\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t abid\u0259l\u0259ri, \u0259mlak, dini yerl\u0259r da\u011f\u0131d\u0131lmaqda davam edir.<\/p>\n<p style=\"margin: 0.7em 0px; text-align: justify; font-family: Georgia; font-size: 19px;\">\n\tBu g\u00fcn Az\u0259rbaycanda 1,2 milyondan \u00e7ox qa\u00e7q\u0131n v\u0259 m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcn ya\u015fay\u0131r. T\u0259kc\u0259 1989-cu ild\u0259 t\u0259xmin\u0259n 300.000 az\u0259rbaycanl\u0131 Erm\u0259nistandan zorla deportasiya edildi. Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan \u0259halisinin 10 milyon n\u0259f\u0259r\u0259 \u00e7atd\u0131\u011f\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq, 1 n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n qa\u00e7q\u0131n v\u0259 m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259rin say\u0131 dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 xeyli \u00e7oxdur. Az\u0259rbaycan\u0131n i\u015f\u011fal olunmu\u015f \u0259razil\u0259rind\u0259 900 mind\u0259n \u00e7ox ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259si v\u0259 \u00fcmumi sah\u0259si 9,1 milyon m2&nbsp;olan 150 min m\u0259nzil, 4.666 sosial v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t obyekti, 7000 ictimai tikili, 2389 s\u0259naye v\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 obyekti, 1025 m\u0259kt\u0259b, 855 u\u015faq ba\u011f\u00e7as\u0131, 4 sanatoriya-kurort kompleksi, 798 tibb m\u00fc\u0259ssis\u0259si, 927 kitabxana, 1.510 m\u0259d\u0259niyy\u0259t m\u00fc\u0259ssis\u0259si, 598 rabit\u0259 obyekti, 40 mind\u0259n \u00e7ox muzey eksponat\u0131 m\u0259hv edilib. Bir milyondan \u00e7ox insan\u0131n m\u00fclkiyy\u0259t h\u00fcququ, dinc v\u0259 davaml\u0131 \u015f\u0259raitd\u0259 ya\u015famaq h\u00fcququ ciddi \u015f\u0259kild\u0259 pozulub. \u0130\u015f\u011fal olunmu\u015f b\u00f6lg\u0259l\u0259rin, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131na, infrastruktura, s\u0259nayey\u0259 v\u0259 tarixi irs\u0259 ziyan vurulmas\u0131qayda-qanunun dinc \u015f\u0259kild\u0259&nbsp; b\u0259rpa edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r tez dayand\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259t, t\u0259xmin\u0259n 30 ildir davam ed\u0259n bu v\u0259ziyy\u0259t\u0259 daha \u00e7ox diqq\u0259t yetirm\u0259lidir. BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n Erm\u0259nistan Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259rind\u0259n d\u0259rhal v\u0259 qeyd-\u015f\u0259rtsiz \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b ed\u0259n d\u00f6rd q\u0259tnam\u0259sin\u0259 (822, 853, 874 v\u0259 884) baxmayaraq, Erm\u0259nistan&nbsp;<strong><u>Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f<\/u><\/strong>&nbsp;m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn v\u0259 \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 C\u0259nubi Qafqaz b\u00f6lg\u0259sinin davaml\u0131 v\u0259 b\u0259rab\u0259r inki\u015faf\u0131na g\u0259tir\u0259c\u0259k \u0259sas amil olan bu q\u0259tnam\u0259l\u0259r\u0259 m\u0259h\u0259l qoymur.<\/p>\n<p style=\"margin: 0.7em 0px; text-align: justify; font-family: Georgia; font-size: 19px;\">\n\tEtnik t\u0259mizl\u0259nm\u0259 ba\u015fa \u00e7atd\u0131qdan sonra Erm\u0259nistan bu \u0259razil\u0259rd\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n m\u00f6vcudlu\u011funun b\u00fct\u00fcn izl\u0259rini aradan qald\u0131rma\u011fa ba\u015flad\u0131. Erm\u0259nistan Az\u0259rbaycan\u0131n i\u015f\u011fal olunmu\u015f \u0259razil\u0259rind\u0259 \u00fcmumilikd\u0259 1.891 maddi v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t abid\u0259sini, o c\u00fcml\u0259d\u0259n 738 tarixi abid\u0259ni, 83.500-d\u0259n \u00e7ox eksponat\u0131 olan 28 muzeyi, 4 foto qalereyan\u0131, 14 xatir\u0259 kompleksini v\u0259 1.107 m\u0259d\u0259niyy\u0259t obyektini m\u0259hv etdi. Bundan ba\u015fqa, C\u0259bray\u0131lda 17-ci \u0259sr\u0259 aid m\u0259scid kompleksi, 18-ci \u0259sr\u0259 aid \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 olan Yuxar\u0131 v\u0259 A\u015fa\u011f\u0131 G\u00f6vh\u0259ra\u011fa v\u0259 Saatl\u0131 m\u0259scidl\u0259ri v\u0259 XIX \u0259sr\u0259 aid A\u011fdam m\u0259scidi qar\u0259t v\u0259 talan edildi v\u0259 t\u0259hqir obyektin\u0259 \u00e7evrildi. \u015eu\u015fada Vaqifin m\u0259qb\u0259r\u0259si, Nat\u0259van\u0131n evi, Karvansaray kimi arxeoloji abid\u0259l\u0259r da\u011f\u0131d\u0131ld\u0131 v\u0259 talan edildi. Erm\u0259ni kils\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259si olmayan, i\u015f\u011fal olunmu\u015f Xocal\u0131, K\u0259lb\u0259c\u0259r, La\u00e7\u0131n, Xocav\u0259nd v\u0259 dig\u0259r rayonlarda yerl\u0259\u015f\u0259n Alban xristian kils\u0259l\u0259rinin \u0259mlak\u0131 m\u0259nims\u0259nildi, memarl\u0131q x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri d\u0259yi\u015fdiril\u0259r\u0259k erm\u0259ni abid\u0259l\u0259ri kimi t\u0259qdim edildi. K\u0259lb\u0259c\u0259r b\u00f6lg\u0259sind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n orta \u0259srl\u0259r\u0259 aid Qannesar v\u0259 Hvivan Alban xristian kils\u0259l\u0259ri x\u00fcsusil\u0259 qeyd edilm\u0259lidir. 2003-c\u00fc ild\u0259n bu yana Az\u0131x ma\u011faras\u0131nda v\u0259 A\u011fdam \u0259traf\u0131nda qanunsuz arxeoloji qaz\u0131nt\u0131lar apar\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p style=\"margin: 0.7em 0px; text-align: justify; font-family: Georgia; font-size: 19px;\">\n\tEyni aqib\u0259t Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259ki Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n m\u0259d\u0259ni irsin\u0259 d\u0259 aiddir. \u0130r\u0259vandak\u0131 D\u0259mirbulaq m\u0259scidi tamamil\u0259 yox edildi v\u0259 Mavi M\u0259scid orijinal x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rini d\u0259yi\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn &#8220;t\u0259mir edildi&#8221;. Da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f memarl\u0131q abid\u0259l\u0259rind\u0259n Hac\u0131 Novruz\u0259lib\u0259y m\u0259scidi, Qara Seyid t\u0259r\u0259find\u0259n in\u015fa edil\u0259n &#8220;S\u0259rdar saray\u0131&#8221; v\u0259 ya &#8220;Xan saray\u0131&#8221;, \u0130r\u0259vandak\u0131 S\u0259rdar m\u0259scidi d\u0259 sistematik \u015f\u0259kild\u0259 da\u011f\u0131nt\u0131ya m\u0259ruz qald\u0131 v\u0259 2014-c\u00fc ild\u0259 tamamil\u0259 m\u0259hv edildi.<\/p>\n<p style=\"margin: 0.7em 0px; text-align: justify; font-family: Georgia; font-size: 19px;\">\n\t\u018fn pisi is\u0259 odur ki, b\u0259z\u0259n q\u0259biristanl\u0131qlar da vandalizm\u0259 m\u0259ruz qal\u0131r. Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n i\u015f\u011fal olunmu\u015f \u0259razil\u0259rind\u0259 bir ne\u00e7\u0259 q\u0259biristanl\u0131q m\u0259hv edilib v\u0259 vandalizm aktlar\u0131na m\u0259ruz qal\u0131b. Q\u0259bir da\u015flar\u0131 v\u0259 abid\u0259l\u0259r x\u00fcsusi q\u0259ddarl\u0131qla g\u00fcll\u0259l\u0259nib.<\/p>\n<p style=\"margin: 0.7em 0px; text-align: justify; font-family: Georgia; font-size: 19px;\">\n\tM\u0259d\u0259niyy\u0259t obyektl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 cinay\u0259tl\u0259ri silahl\u0131 qar\u015f\u0131durmalar zaman\u0131 insanlara qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dil\u0259n cinay\u0259tl\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259 etm\u0259k \u00e7\u0259tin olsa da, d\u00fcnyan\u0131n m\u0259d\u0259ni irsin m\u0259hv edilm\u0259si hallar\u0131na x\u00fcsusi diqq\u0259t yetirm\u0259si g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t abid\u0259l\u0259rinin daha yax\u015f\u0131 qorunaca\u011f\u0131na \u00fcmid yarad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"margin: 0.7em 0px; text-align: justify; font-family: Georgia; font-size: 19px;\">\n\tSonda BAMF \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 \u015euras\u0131n\u0131 m\u0259d\u0259ni irs v\u0259 \u0259mlak elementl\u0259rinin Az\u0259rbaycan\u0131n i\u015f\u011fal olunmu\u015f \u0259razil\u0259rind\u0259kil\u0259r d\u0259 daxil olmaqla m\u0259hv edilm\u0259si v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 diqq\u0259tl\u0259 yana\u015fma\u011fa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r. D\u00fcnya birliyi m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rin h\u0259lli prosesind\u0259 tarixi m\u0259kanlar\u0131n qorunmas\u0131n\u0131n vacibliyini n\u0259hay\u0259t tam d\u0259rk etm\u0259lidir.<\/p>\n<p style=\"margin: 0.7em 0px; text-align: justify; font-family: Georgia; font-size: 19px;\">\n\tBeyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259ti tarixi, m\u0259d\u0259ni v\u0259 dini irsin qorunmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 q\u00fcvv\u0259l\u0259rini birl\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r\u0131q. B\u00fct\u00fcn s\u0259yl\u0259ri birl\u0259\u015fdirm\u0259k v\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259rin m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259rinin, tarixl\u0259rinin v\u0259 \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rinin bir hiss\u0259si olan obyektl\u0259rini t\u0259min etm\u0259l\u0259rin\u0259 k\u00f6m\u0259k etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Daha yax\u015f\u0131 reaksiya verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn irsin m\u0259hv edilm\u0259si hallar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 beyn\u0259lxalq \u015f\u00fcurun art\u0131r\u0131lmas\u0131 vacibdir.<\/p>\n<p style=\"margin: 0.7em 0px; text-align: justify; font-family: Georgia; font-size: 19px;\">\n\tBiz beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259ti, o c\u00fcml\u0259d\u0259n BMT, beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar, qeyri-h\u00f6kum\u0259t v\u0259 d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131n\u0131 silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k n\u0259inki suveren bir d\u00f6vl\u0259tin \u0259razisini i\u015f\u011fal ed\u0259n, h\u0259tta i\u015f\u011fal edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259ki m\u0259d\u0259ni irsi v\u0259 m\u00fclkl\u0259ri m\u0259hv etm\u0259y\u0259 davam ed\u0259n Erm\u0259nistan\u0131 m\u0259suliyy\u0259t\u0259 c\u0259lb etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259cili t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6rm\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r\u0131q.<\/p>\n<p style=\"margin: 0.7em 0px; text-align: justify; font-family: Georgia; font-size: 19px;\">\n\t\u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 \u015euras\u0131n\u0131 da t\u0259xmin\u0259n 30 ildir ki, evl\u0259rini t\u0259rk etm\u0259k m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qalan minl\u0259rl\u0259 qa\u00e7q\u0131n v\u0259 m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcn\u00fcn \u0259mlak\u0131n\u0131n ilhaq edilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 bu vacib m\u0259s\u0259l\u0259ni h\u0259ll etm\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r\u0131q.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycanda yerl\u0259\u015f\u0259n, BMT-nin \u0130qtisadi Sosial \u015euras\u0131 (ECOSOC) yan\u0131nda \u0259sas m\u0259\u015fv\u0259r\u0259t\u00e7i statusa malik Beyn\u0259lxalq Avrasiya M\u0259tbuat Fondunun (BAMF) BMT-nin \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 \u015euras\u0131n\u0131n 43-c\u00fc sessiyas\u0131n\u0131n s\u0259n\u0259dl\u0259ri \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 yaz\u0131l\u0131 b\u0259yanat\u0131 yay\u0131mlan\u0131b. BAMF prezidenti Umud Mirz\u0259yevin&nbsp;EDNews-a verdiyi m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, &#8220;M\u00fcnaqi\u015f\u0259 zonalar\u0131nda m\u0259d\u0259ni v\u0259 dini irsin m\u0259hv edilm\u0259si&#8221; ba\u015fl\u0131ql\u0131 b\u0259yanatda qon\u015fu Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n Az\u0259rbaycan \u0259razisinin 20% -nin i\u015f\u011fal\u0131na s\u0259b\u0259b olan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1299,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-756","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-xeberler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iepf-ngo.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/756","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iepf-ngo.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iepf-ngo.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iepf-ngo.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iepf-ngo.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=756"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/iepf-ngo.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/756\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iepf-ngo.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1299"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iepf-ngo.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=756"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iepf-ngo.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=756"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iepf-ngo.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=756"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}